Pāngarau

Pāngarau

Māori → English

a

ahiahi

afternoon

ahiahi pō

evening (kupu kē atu: pō nehu)

aho

sine (tohu: sin)

aho

chord (takenga mai: aho - weft, cross threads of weaving; aho - line, cord)

aho kōaro

inverse sine (tohu: )

ahopae

latitude (takenga mai: aho – line; pae – horizontal)

ahopou

longitude (takenga mai: aho - line; pou [poutū] - vertical)

ahu ~nga

dimension (of space)

ahu ~tia ~ nga

direction, bearing, orientation, directed toward (kupu kē atu: anga, aro ~nga)

ahu ~nga

orientation

ahu-rua

two-dimensional (whakapotonga: ahu-2) (kupu kē atu: ahurua)

ahu-tahi

one-dimensional (whakapotonga: ahu-1)

ahu-toru

three-dimensional (whakapotonga: ahu-3) (kupu kē atu: ahutoru)

āhua

shape (kupu kē atu: hanga, hanga)

āhua ahu-3 mata kōpiko

curved solid

āhua ahu-3 mata kōpiko, mata papatahi

solid with curved and flat surfaces

āhua ahu-rua

two-dimensional figure (whakapotonga: āhua ahu-2)

āhua ahu-toru

three-dimensional figure, solid (shape) (whakapotonga: āhua ahu-3)

āhua kōpiko

curvilinear shape

āhua pūhui

compound shape (takenga mai: pūhui - a mixture of two or more elements) (kupu kē atu: hanga pūhui)

āhua pūhui ahu-rua

two-dimensional compound shape

āhua pūhui ahu-toru

three-dimensional compound shape

āhua rite

approximately equal to (tohu: ≈)

āhuahanga

geometry

āhuahanga panoni

transformation geometry

āhuahanga porowhita

circle geometry

āhuahanga taunga

co-ordinate geometry

āhuatanga

attribute, feature, property

āhuatanga āhuahanga

geometric property

āhuatanga herekore

associative property (takenga mai: āhuatanga – property; here – tie, bind; kore – not, negative)

āhuatanga kōaro

commutative property (takenga mai: āhuatanga – property; kōaro – inverse) (kupu kē atu: āhuatanga huriraupapa)

āhuatanga kōhure

distinctive feature (eg. of data) (takenga mai: āhuatanga – feature; kōhure – outstanding, conspicuous)

āhuatanga pūmau

invariant property (takenga mai: āhuatanga – property; pūmau – fixed, constant, permanent)

āhuatanga reakore

zero product property (takenga mai: rea [whakarea] - to multiply; kore - zero)

āhuatanga taurangi

variant property (takenga mai: āhuatanga – property; taurangi – variable)

āhuatanga tohatoha

distributive property (takenga mai: āhuatanga – property; tohatoha – distribute)

ahumoni

finance (system of money), financial (takenga mai: ahu – tend, foster; moni – money)

ahunga kōaro

opposite direction, inverse direction

akitu

vertex (takenga mai: akitu – point, end, apex) (kupu kē atu: kokonga)

ākuanei

presently, soon (kupu kē atu: ā kō ake nei)

ānau

simple curve (kupu kē atu: kōpiko māmā)

ānau huaki

simple open curve

ānau kati

simple closed curve

ānau māori

normal curve, bell curve (kupu kē atu: ānau hangarite)

anga pirepire

bead frame, Slavonic abacus (kupu kē atu: takatātai huapae)

anga rau

hundreds frame

anga tekau

tens frame

anga tīpako ~nga

sampling frame

āpōpō

tomorrow

āputa

gap

ara torotika

direct route (kupu kē atu: ahunga ā-manu)

aroaromahana

spring (season) (kupu kē atu: kōanga)

arokē

non-standard (takenga mai: aro - focus, have a certain direction; kē – different, other, strange)

arowhānui

standard (takenga mai: aro - focus, have a certain direction; whanui – broad, wide)

ata

morning

ata hāpara

dawn (kupu kē atu: tākiritanga)

ata pō

before dawn

ata pūao

early dawn (kupu kē atu: ata iti)

ata tū

just after sunrise

auau

frequency

aunihi

ounce (takenga mai: he kupu mino)

awatea

daylight

āwhata

scale (takenga mai: arawhata – ladder)

āwhata-iwa

stanine (takenga mai: āwhata - scale; iwa - nine)

awhe-ararau

orienteering (takenga mai: awhe – go, travel; ara – path; rau - hundred, many)

āwhiwhi

approximate

h

hahaka

low (kupu kē atu: hakahaka)

haki

cheque (takenga mai: He kupu mino.)

Hakihea

December (kupu kē atu: Tīhema [kupu mino])

hākona

second (unit of time) (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: hēkona)

hanga

shape (kupu kē atu: āhua)

hāngai

perpendicular, at right angles (takenga mai: hāngai – across, at right angles, astride)

hangarite

symmetrical, symmetry (takenga mai: hanga – shape; rite – alike, corresponding)

hangarite hurihanga

rotational symmetry

hangarite whakaata

line symmetry, reflective symmetry

hangawhitu

tangram (takenga mai: hanga – shape; whitu – seven)

haora

hour (takenga mai: He kupu mino.)

hapa

error

hāpono ~tia

prove, proof, verify, verification

Haratua

May (kupu kē atu: Mei [kupu mino])

hātepe

algorithm (takenga mai: hātepe – follow in a regular sequence)

hātepe poutū

vertical algorithm

haukoti ~a ~nga

intercept

haukume

bias, biased (takenga mai: haukume – pull) (kupu kē atu: rītaha)

haumi ~tanga

invest, investment (takenga mai: haumi – reserve, lay aside)

haumitanga tūmau

term investment (takenga mai: haumitanga – investment; tūmau – fixed, constant)

hauroki

diagonal

haurua, hautoru, hauwhā ...

half, third, quarter ... (tohu: {{1⁄2 }}, {{1⁄3 }}, {{1⁄4 }} ...)

hautanga ā-ira

decimal fraction (kupu kē atu: hautau ā-ira, hautau ā-ira)

hautaonga

goods (property) (kupu kē atu: taonga)

hautau iti iho i te kotahi

proper fraction, fraction less than one

hautau nui ake i te kotahi

improper fraction, vulgar fraction

hautau ōrite

equivalent fraction

hautau rūnā

simplest form of fraction (takenga mai: hautau – fraction; rūnā – reduce, pare down)

hautau waetahi

unit fraction

hautau waetahi-kore

non-unit fraction

hautau, hautanga

fraction, proportion (part of a whole) (takenga mai: hau – part, fraction; tau – number)

hauwhā ~tanga

quartile (tohu: Q)

hauwhā ~tia

quarter (tohu: {{1⁄4 }})

hauwhā raro

lower quartile, first quartile (tohu: Q1)

hauwhā runga

upper quartile, third quartile (tohu: Q3)

wrong, incorrect

heke pūmau

constant rate of decline or decay

heke taupūtanga

exponential decline or decay

hekenga pūkōaro

logarithmic decline, logarithmic decay (takenga mai: heke - to decline; pū [taupū] - exponent, indice, power; kōaro - inverse; pūkōaro - logarithm)

hekenga wāriu

depreciation, decrease in value (takenga mai: heke - to decline, decrease; wāriu - value [kupu mino]) (kupu kē atu: hekenga uara)

heketea

hectare (tohu: ha) (takenga mai: He kupu mino.)

hekeutu tukipū

deflation (takenga mai: heke - to subside, decline; utu - cost, price; tukipū - general, widespread)

hemihemi

excess, in excess, more than, over and above

hēneti

cent (takenga mai: He kupu mino.)

Hereturikōkā

August (kupu kē atu: Ākuhata [kupu mino])

hiato

composite (takenga mai: hiato – be gathered together)

hihi

ray

hihira ~tia ~tanga

check (kupu kē atu: āta tirotiro, arowhai)

hīkaro ~tia ~tanga

infer, inference

hikuwaru

irregular, asymmetric (takenga mai: hikuwaru – crooked, asymmetrical)

hoahoa ~ina

diagram (takenga mai: hoahoa – plan of a house)

hoahoa ā-papa

floor plan

hoahoa huinga

Venn diagram, set diagram

hoahoa hurirahi

scale drawing, scale diagram (takenga mai: huri - to change; rahi - size) (kupu kē atu: tānga hurirahi)

hoahoa inerite

isometric diagram

hoahoa ōwehenga

ratio diagram

hoahoa pere

arrow diagram

hoahoa rākau

tree diagram, probability tree (kupu kē atu: hoahoa mangarau, hoahoa mangarau, rākau tūponotanga)

hoahoa rerenga

flow diagram

hohoko

alternate, alternating

hōhonu

deep, depth

hoko ~na ~nga

buy, sell, purchase

hoko (atu)

sell

hoko (mai)

buy, purchase

hoko harangote

hire purchase (takenga mai: harangote [harangotengote] - piecemeal or by instalments])

hokohoko

barter

hokotahi, hokorua ...

twenty, forty ...

Hōngongoi

July (kupu kē atu: Hūrae)

hono ~a ~nga

join,connect (kupu kē atu: tūhono ~tia)

hononga

relation, relationship, connection (kupu kē atu: pānga)

hora raraunga

spread of data (kupu kē atu: horapa raraunga)

horahanga

area (takenga mai: hora – spread out)

horahanga mata

surface area

horopū

reliable, reliability (takenga mai: horopū - genuine, dependable)

horopū-kore

unreliable (takenga mai: horopū - genuine, dependable; kore - negative) (kupu kē atu: hārakiraki, hārekereke)

hōtiu

oblique (takenga mai: hōtiu – oblique, inclined; hōtiu – oblique, inclined)

hoto manawa

heart rate (kupu kē atu: kakapa manawa)

hōtoke

winter (kupu kē atu: takurua)

houtupu

valid, validity

houtupu-kore

invalid (kupu kē atu: koremana)

huamoni

interest (takenga mai: hua – product, bear fruit; moni – money [kupu mino])

huamoni pūmau

fixed interest (takenga mai: huamoni – interest; pūmau - fixed, constant)

huamoni tūpā

simple interest (takenga mai: huamoni – interest; tūpā - flat, level)

huamoni whakaputu

compound interest (takenga mai: huamoni – interest; whakaputu – be heaped up)

huānga

element, member (of a set), term (of an algebraic expression) (takenga mai: huānga – relative, member of the same hapū)

huanui

locus (takenga mai: huanui – path, pathway)

huapae

horizontal (kupu kē atu: pae, whakapae)

huarawa

asset (takenga mai: hua - benefit, gain; rawa - resource, property)

huarea

factorial (takenga mai: hua – outcome, product; rea [whakarea] – multiplication)

huatango

difference (in subtraction) (takenga mai: hua – outcome, product; tango – subtract)

huinga

set (takenga mai: hui – come together, congregate)

huinga iti

subset (tohu: ⊂)

huinga nui

superset (tohu: ⊃)

huinga pūtahi

intersection set (tohu: ∩) (takenga mai: huinga - set; pūtahi - intersect, join, meet)

huinga putanga

sample space (takenga mai: huinga - set; putanga - outcome)

huinga raraunga

dataset

huinga ritua

disjoint sets (takenga mai: huinga – set; ritua – be separated)

huinga takirua raupapa

set of ordered pairs

huinga tūhono

union of sets (tohu: ∪)

huinga wātea

empty set, null set (tohu:{})

Huitanguru

February (kupu kē atu: Pēpuere [kupu mino])

huri ~hia ~hanga

rotate, rotation, turn

huri ~hia ~hanga

change, convert

hurihanga haurua

half-turn (180˚)

hurihanga hauwhā

quarter-turn (90˚)

hurihanga kōaro

inverse rotation

hurinaha ~tia

rearrange (takenga mai: huri - to change; naha [nahanaha] - ordered, systematic)

huringa tāpiri

additive change

huringa whakarea

multiplicative change

hurirahi ~tia ~nga

scale (of an enlargment or reduction), to scale (up or down), resize (takenga mai: huri - to change; rahi - size)

hurirahi ake

scale up

hurirahi iho

scale down

i

ia

trend

iari

yard (takenga mai: He kupu mino.)

inaki

overlap

inanahi

yesterday

ine ~a ~nga

measure, measurement

ine hauwhātanga

inter-quartile range

ine mahora

standard deviation (takenga mai: ine - to measure; mahora - spread out)

ine pānga

correlation (takenga mai: ine - to measure; pānga - relation, relationship)

ine pānga tōraro

negative correlation

ine pānga tōrunga

positive correlation

ine tauanga

statistical measure

ine whakapono

confidence interval

ine whānui

range (kupu kē atu: inenga whānui)

ine-koki

protractor

ine-mahana

thermometer

ine-rōnaki

clinometer (takenga mai: ine – measure; rōnaki – sloping, slanting)

ine-taumaha

scale or apparatus (for measuring weight)

ine-tawhiti

odometer

ine-tere

speedometer

inenga whakarāpopoto

summary measure (eg. of data)

inerite

isometric (takenga mai: ine – measure; rite - alike, corresponding)

īnihi

inch (takenga mai: he kupu mino)

ipu ine-kītanga

measuring jug (kupu kē atu: puoto ine)

ira

dot, point (takenga mai: ira – freckle, mole) (kupu kē atu: tongi)

ira ngahuru

decimal point

iti

small (kupu kē atu: paku)

iti iho

less than (tohu: <)

iti iho, rite tonu rānei

less than or equal to (tohu: ≤)

iwa

nine (tohu: 9)

k

kaihoko toa

retailer (takenga mai: kaihoko - seller; toa - store, shop [kupu mino]) (kupu kē atu: kaihoko whakamutunga)

kaihokorau

wholesaler (takenga mai: kai - prefix denoting agent; hoko - to sell; rau - many) (kupu kē atu: kaihoko waenga)

kaiuru

participant

kaiwhakaputa

producer

kakea te tekau

bridge to ten (kupu kē atu: whakaeke ki te tekau)

kāore e rite ana

not equal to (tohu: ≠)

kapa

row (kupu kē atu: rārangi huapae [horizontal line])

kape

crescent

kāpehu

compass (direction)

kapomaha

subitise (takenga mai: kapo - to catch, snatch; maha- amount, quantity) (kupu kē atu: kaporahi)

karaka

clock, o'clock (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: matawā)

karaka ātārangi

sundial

karaka mati

digital clock (takenga mai: mati - digit; mati [matihiko] - digital)

karaka one

sand clock (kupu kē atu: onetaka)

karaka ringa

analogue clock (takenga mai: ringa - arm, hand)

karamu

gram (tohu: g) (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: karama, ramu)

karamumano

milligram (tohu: mg) (kupu kē atu: karamamano, mirikaramu, miriramu, ramumano)

kārani

gallon (takenga mai: he kupu mino) (kupu kē atu: kereona)

kāri pere

arrow card

kāri raraunga

data card

kāri taurewa

credit card

kāri tohutau

numeral card (kupu kē atu: kāri tau)

kāri utuhiko

EFTPOS card (takenga mai: kāri - card [kupu mino]; utu - to pay; tāhiko - electronic) (kupu kē atu: kāri utu ā-hiko)

kāri whaituhi tau

tracing number card (kupu kē atu: kāri tāwhai tau)

kauhuri ~a ~nga

flip (kupu kē atu: huripoki)

kaupae whai tikanga

significance level

kaupae whakapono

confidence level (takenga mai: kaupae - level; whakapono - confidence)

kaupeka (o te tau)

season (kupu kē atu: pekanga o te tau)

kauwhata

graph (takenga mai: kauwhata – stage or frame)

kauwhata hangarite

symmetrical graph

kauwhata ira

dot graph, dot plot

kauwhata kauamo

box and whisker graph, boxplot (takenga mai: kauwhata - graph; kauamo – pole of a ladder)

kauwhata marara

scatter graph, scatter plot

kauwhata porowhita

circle graph, pie graph

kauwhata pou

bar graph

kauwhata pou hiato

composite bar graph (takenga mai: kauwhata pou – bar graph; hiato – be gathered together)

kauwhata pou whakaapaapa

stacked bar graph (takenga mai: kauwhata pou – bar graph; whakaapaapa – stack)

kauwhata pouhere

histogram (takenga mai: kauwhata pou – bar graph; here – tie, bind)

kauwhata rārangi

line graph

kauwhata rautō

stem and leaf graph (takenga mai: kauwhata - graph; rau – leaf; tō – stem)

kauwhata rautō hiato

composite stem and leaf graph

kauwhata tāhei

strip graph (takenga mai: kauwhata – graph; tāhei – band, stripe)

kauwhata taupūtanga

exponential graph

kauwhata whakaahua

picture graph, pictograph (kupu kē atu: kauwhata pikitia)

kīanga

expression

kīanga ōrite

equivalent expression

kīanga taurangi

algebraic expression

kīanga tauroto

nested expression

kīanga tōrau

polynomial (takenga mai: kīanga - expression; tō - stem, stalk; rau - many, poly)

kīanga tōrua

binomial (takenga mai: kīanga - expression; tō - stem, stalk; rua - two)

kīanga tōtahi

monomial

kīanga tōtoru

trinomial

kiato

density

kirihoko

purchaser, sellor, vendor (takenga mai: kiri - self, person; hoko - to buy or sell) (kupu kē atu: kaihoko)

kītanga

capacity

kitenga

results, findings (eg. of research) (takenga mai: kite - to see, perceive, discover) (kupu kē atu: hua)

kōanga

spring (season) (kupu kē atu: aroaromahana)

kōaro

inverse

kōaro

anticlockwise

kōaro rite

palindrome (takenga mai: kōaro – inverse; rite – alike, corresponding)

kōaro tāpiri

additive inverse

kōaro whakarea

multiplicative inverse

koeko

cone, pyramid

koeko hāngai

right cone, right pyramid

koeko hōtiu

oblique cone, oblique pyramid

koeko-tapaono (rite)

hexagonal pyramid (regular)

koeko-tapatoru (rite)

triangular pyramid (regular), tetrahedron (kupu kē atu: matawhā [rite])

koeko-tapawhā hāngai

rectangular pyramid

koeko-tapawhā rite

square pyramid

koeko-tapawhā rite hōtiu

oblique square pyramid

kohikohi raraunga

data collection

Kohitātea

January (kupu kē atu: Hānuere [kupu mino])

kōhure

distinctive, prominent (takenga mai: kōhure – outstanding, conspicuous) (kupu kē atu: tāpua)

koki

angle

koki hāngai

right angle (tohu: )

koki hāpūpū

obtuse angle (takenga mai: koki – angle; hāpūpū – blunt)

koki huripū

whole angle, full turn (360˚)

koki pātapa

tangential angle

koki pātata

adjacent angle

koki pū

central angle

koki pūhui

compound angle (takenga mai: koki - angle; pūhui - compound)

koki rārangi

straight line angle (kupu kē atu: koki torotika)

koki rāroto

inscribed angle

koki rāwaho

reflex angle

koki rewa

angle of elevation

koki roto

interior angle, internal angle

koki tāhapa

acute angle (takenga mai: koki – angle; tāhapa – at an acute angle) (kupu kē atu: koki koi)

koki tāheke

angle of depression

koki tauaro

opposite angle (takenga mai: tau - to land, come to rest, perch; aro - to face; tauaro - opposite)

koki taurite

corresponding angle (takenga mai: tau - to land, come to rest, perch; rite - similar, corresponding to)

koki tauroto

co-interior angle (takenga mai: tau - to land, come to rest, perch; roto - inside)

koki tauwhiti

alternate angle (takenga mai: tau - to land, come to rest, perch; whiti - to cross over)

koki waho

exterior angle, external angle

koki whakahāngai

complementary angles (takenga mai: koki – angle; whaka – causative prefix, to make; hāngai – perpendicular)

koki whakahuripū

conjugate angles (takenga mai: koki – angle; whaka – causative prefix, to make; huri – turn; pū – origin, heart, centre)

koki whakarārangi

supplementary angles (takenga mai: koki – angle; whaka– causative prefix, to make; rārangi – line)

koko ine

measuring spoon

kokonga

corner (kupu kē atu: akitu)

kōmaka ~hia

sort (eg. data)

kōmaka raraunga

data sorting (kupu kē atu: wehewehe raraunga)

kōnui

thumb width (kupu kē atu: tōnui)

kōpapa

concave

kōpiko

curve, curved

kōpiko huaki

open curve

kōpiko kati

closed curve

kore

zero, nil, none, nought

kōrero koremana

invalid statement

kōrero tōtika

accurate statement

kōrero whaitake

sensible statement, reaonable statement, relevant statement

koropuku

convex

kōwhiuwhiu tau

number fan

kuata

quart (takenga mai: he kupu mino)

kuhu moni, kuhunga moni

deposit (money into an account)

kuhunga tūmau

term deposit (takenga mai: kuhu - put in; tūmau - be fixed)

kumukumu

uncertain, uncertainty (eg. of an outcome)

m

māero

mile (takenga mai: he kupu mino)

maha

numerous, amount, many (kupu kē atu: huhua)

mahere

map, plan

mahere ahumoni

financial plan

mahere hurirahi

scale map

mahere matihiko

digital map

mahere pūtea

budget (takenga mai: mahere – plan; pūtea – sum of money)

mahere tau

number framework

Mahuru

September (kupu kē atu: Hepetema)

maihea

weight (for measuring mass) (takenga mai: maihea – sinker for fishing line)

māmā

easy, light (mass), simple

manei ~tanga

fluctuate, fluctuation (takenga mai: manei – waver, vacillate) (kupu kē atu: mānenei)

mano

thousand (tohu: 1,000)

mano miriona

billion (tohu: 1,000,000,000) (kupu kē atu: piriona [kupu mino])

manokaramu

kilogram (tohu: kg) (kupu kē atu: kirokaramu, kiroramu, manoramu)

manomita

kilometre (tohu: km) (kupu kē atu: kiromita)

manomita i te haora

kilometres per hour (tohu: km/h) (takenga mai: mano - thousand; mita [kupu mino] - metre; haora [kupu mino] - hour)

manorita

kilolitre (tohu: kl) (kupu kē atu: kirorita)

manu tapawhā

kite shape (takenga mai: manu - kite; tapawhā – quadrilateral)

Marama

moon (kupu kē atu: Hina)

marama

month

maramataka

calendar

mārō

fathom (length measurement of outstretched arms)

mata

face (of a solid figure)

mata-rua tekau (rite)

icosahedron (regular)

mata-tekau mā rua (rite)

dodecahedron (regular)

mataono honohono

multilink cubes (kupu kē atu: poraka honohono, poro honohono)

mataono rite

cube (takenga mai: mata - face; ono - six; rite - similar, alike)

mataono rite a Soma

Soma cube

mataono rite-rau

polycube

mataono tau

dice

mātāoroko

object (before transformation) (takenga mai: mātā [mātāniho] – print or mark of teeth; oroko – for the first time)

matapae ~hia

predict, prediction

matapōkere

random (takenga mai: matapōkere – blindly, at random, in the dark) (kupu kē atu: kapo noa, tupurangi)

matarau (rite)

polyhedron (regular) (takenga mai: mata – face; rau - many; rite - alike, similar)

matatapu

confidential (takenga mai: mata - face, countenance; tapu - inaccessible)

matatini tau

multisided dice

mātātuhi

image (takenga mai: mātā [mātāniho] – print or mark of teeth; tuhi – draw, write) (kupu kē atu: otinga)

mātātuhi hurihanga

rotated image (kupu kē atu: otinga hurihanga)

mātātuhi nekehanga

translated image (kupu kē atu: otinga nekehanga)

mātātuhi whakaatanga

reflected image, mirror image (kupu kē atu: otinga whakaatanga)

mātau ahumoni

financial literacy (takenga mai: mātau – know, be acquainted with; ahumoni – finance; ahu - tend, foster; moni - money [kupu mino])

mātauranga tau

number knowledge

matawaru (rite)

octahedron (regular) (takenga mai: mata - face; waru - eight; rite - similar, alike)

matawhā (rite)

tetrahedron (regular) (takenga mai: mata - face; whā - four; rite - similar, alike) (kupu kē atu: koeko-tapatoru [rite])

mati

forefinger width (unit of measurement)

mati

digit

mati whai tikanga

significant figure (digit) (takenga mai: mati – digit; whai – possess, follow; tikanga – meaning)

mati whaiira

decimal place, decimal digits (takenga mai: mati – digit; whai – possess, follow; ira – decimal point) (kupu kē atu: mati ā-ira)

matikara

handspan

matirua, matitoru ...

two digit, three digit ...

matiti

summer (kupu kē atu: raumati)

mātotoru

thick

maurea

helix (takenga mai: maurea - tiger shell)

meka matua

basic fact

meka tāpiritanga matua

basic addition fact

meka whakareatanga matua

basic multiplication fact

meneti

minute (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: miniti)

mino ~a

to borrow

miriona

million (tohu: 1,000,000) (takenga mai: He kupu mino.)

mita

metre (tohu: m) (takenga mai: He kupu mino.)

mita i te hākona

metres per second (tohu: m/s) (takenga mai: mita [kupu mino] - metre; hākona [kupu mino] - second)

mita pūrua

square metre (tohu: m2)

mita pūtoru

cubic metre (tohu: m3)

mitamano

millimetre (tohu: mm) (kupu kē atu: mirimita)

mitarau

centimetre (tohu: cm) (kupu kē atu: henemita)

mitarau pūrua

square centimetre (tohu: cm2)

mitarau pūtoru

cubic centimetre (tohu: cm3)

mōkete

mortgage (takenga mai: He kupu mino.)

mōkito

minimum (of a data set) (takenga mai: mōkito [mōkitokito] – minute, small)

mokowā

space, spatial

mone

bankrupt, broke (kupu kē atu: pēkerapu, pakaru te pūkoro)

moni

cash, money, currency (takenga mai: He kupu mino.)

moni puka

note (currency)

moni pūkoro

pocket money, allowance

moni taurewa

credit, loan (takenga mai: moni – money; taurewa – not paid for, unrequited) (kupu kē atu: pūtea taurewa)

monihua

profit (takenga mai: moni - money [kupu mino]; hua - benefit, accrue, gain)

monikuhu

deposit (a sum of money) (takenga mai: kuhu - to put in, insert)

moningaro

loss (financial)

monitā

note (money) (takenga mai: moni [kupu mino] - money; tā - to print) (kupu kē atu: moni pepa)

monitango

debit, withdrawal

moniwhiwhi

income

mōrahi

maximum (of a data set)

moroiti

very small

motuhanga

cross-section (takenga mai: motu – severed, cut)

motuhanga hōtiu

oblique cross-section

motuhanga pae

horizontal cross-section (kupu kē atu: motupae)

motuhanga pūtake

frustum (takenga mai: motu – severed, cut; pūtake – base)

motukore

continuous (takenga mai: motu – severed, broken off; kore – not, negative) (kupu kē atu: whaiwhai)

motumotu

discrete (takenga mai: motumotu – divided into isolated portions)

mōwaho

outlier (takenga mai: mōwaho – on the outside)

mutunga

finite, ending

mutunga-kore

infinite, unending

n

nahanaha

systematic (takenga mai: nahanaha – well arranged, in good order)

nama

debt

nama

invoice, bill

neke ~hia ~hanga

translate, translation, move (kupu kē atu: nuku)

nui

big (kupu kē atu: rahi)

nui ake

greater than (tohu: >)

nui ake, rite tonu rānei

greater than or equal to (tohu: ≥)

ng

ngahuru

ten (tohu: 10) (kupu kē atu: tekau)

ngahuru

autumn (kupu kē atu: tokerau)

ngoikoretanga raraunga

data limitation

o

ōhanga

economy (takenga mai: ō – provision for a journey; hanga – make, build, fashion, business practice)

ono

six (tohu: 6)

ōrau

percent (tohu: %) (takenga mai: ō – of, belonging to; rau – hundred) (kupu kē atu: paihēneti [kupu mino])

ōrautanga

percentile

ōrite

equal, congruent (tohu: =)

ōrite te āhua

similar (shape)

ōrite te rahi

equivalent (size), same amount

otinga

answer, product, quotient, result, solution (takenga mai: oti – finished, completed) (kupu kē atu: hua)

otinga tukutahi

simultaneous solution

ōwehenga

ratio (tohu: :) (takenga mai: ō - of, belonging to; wehenga - portion, part, division)

ōwehenga huatau

golden ratio (takenga mai: ōwehenga - ratio; huatau - comely, suitable, elegant, graceful)

ōwehenga hurirahi

ratio scale (for a map)

ōwehenga ōrite

equivalent ratio

ōwehenga pākoki

trigonometric ratio

ōwehenga pātapa

tangential ratio

ōwehenga waetahi

unit ratio

p

pae

pi (tohu: π) (takenga mai: He kupu mino [reo Kiriki].)

pae hapa

margin of error (takenga mai: pae - region, boundary)

paemahana

temperature (takenga mai: pae - margin, boundary, threshold; mahana – warm) (kupu kē atu: mahana, pāmahana)

paenga

circumference, perimeter

paenga (o te) porowhita haurua

semicircumference

Paengawhāwhā

April (kupu kē atu: Āperira)

paheko

operation (number or algebraic) (takenga mai: paheko – join, combine)

paheko kōaro

inverse operation

paheko tāhūrua

binary operation (takenga mai: paheko – operation; tāhū – ridgepole of a house; rua – two)

pakitau

number story

pākoki

trigonometry (takenga mai: pā – connected with; koki – angle)

paku

small (kupu kē atu: iti)

pānga

relation, relationship (takenga mai: pā – connected with; pā – connected with) (kupu kē atu: hononga, hononga)

panga

puzzle, guessing game

pānga āhuahanga

geometric relationship (kupu kē atu: hononga āhuahanga)

pānga kōaro

inverse relation

pānga pūrua

quadratic relationship

pānga rārangi

linear relationship

pānga rārangi-kore

non-linear relationship

pānga riterite

proportional relationship (tohu: ) (takenga mai: pānga - relationship; pā - relate to, to be connected with; riterite - be alike, regular)

pānga riterite horipū

directly proportional relationship

pānga riterite kōaro

inversely proportional relationship, inverse proportion

pānga riterite pūhui

compound proportion

pānga tahi

one-to-one relationship, function, functional relationship (takenga mai: pānga - relationship; pā - relate to, be connected with; tahi - one)

pānga tāpiripiri

additive relationship

pānga tauhanga

arithmetic relationship (kupu kē atu: hononga tauhanga)

pānga taupūtanga

exponential relationship, exponential function

pānga whakarea

multiplicative relationship

panoni ~hia ~ tanga

transform, transformation (takenga mai: panoni – change)

panoni tāruarua

repeated transformation

papa

surface, plane, board

papa haumano

thousandths board

papa haurau

hundredths board

papa hautekau

tenths board

papa kōputaputa

peg board (takenga mai: board, surface; kōputaputa – pitted, full of holes)

papa taunga

co-ordinate plane

papa tīrau

geoboard (takenga mai: papa – board; tīrau – peg, stick)

papanui

palm of hand (unit of measurement)

paparau

hundreds board, hundreds chart

paparau hurahura

hundreds flip board

papariki

tile (takenga mai: papa – anything broad, flat and hard; riki – small)

papariki taurangi

algebra tile

papatahi

flat

pāpātanga

rate (tohu: /) (takenga mai: pā – connected with)

pāpātanga heke

rate of decline, rate of decay, decay rate

pāpātanga hekenga pūmau

constant rate of decline

pāpātanga o te whiti

rate of change (takenga mai: pāpātanga – rate; whiti – change)

pāpātanga pikiutu tukipū

rate of inflation (kupu kē atu: pāpātanga tāmi ahumoni)

pāpātanga pūmau

flat rate, fixed rate

pāpātanga taurangi

floating rate, variable rate

pāpātanga tipu

growth rate, rate of growth

pāpātanga tipu pūmau

constant rate of growth

pāpātanga waetahi

unit rate

pāpātanga whakawhiti

exchange rate

papatipu

mass (takenga mai: papatipu – solid mass)

pāpono

event (probability) (takenga mai: pā – connected with; pono [tūponotanga] – probability)

pāpono aukati

mutually exclusive event

pāpono haukume

biased event

pāpono matapōkere

random event

pāpono raupapa

combined event

pāpono wehe kē

independent event

pāpono whakawhirinaki

dependent event

parahau ~tia ~tanga

justify, justification (takenga mai: parahau – protection, defence)

paremata ~tia

compensate, compensation (takenga mai: paremata – payment, return, revenge)

pārōnaki

derivative

pātai hononga

relationship question

pātai houanga

time series question

pātai tūhura

investigative question

pātai whakarāpopoto

summary question

pātai whakatairite

comparative question

pātapa

tangent (to a curve) (takenga mai: pā – connected with, touch; tapa – edge)

pātapa

tangent (trigonometry) (tohu: tan)

pātapa kōaro

inverse tangent (tohu: )

pātata

adjacent

pātengi raraunga

database (takenga mai: pātengi - storehouse; raraunga - data) (kupu kē atu: putu raraunga)

pāuna

pound (takenga mai: he kupu mino)

penapena ~hia

save (takenga mai: penapena – take care of, tend, husband)

pepa tukutuku

grid paper

pere

vector

pere

arrow

pere tapaono

chevron (kupu kē atu: kaokao)

pere tapawhā

arrow head shape

pewa

arc (takenga mai: pewa – anything bow-shaped)

pewa iti

minor arc

pewa matua

major arc

pewanga

sector

pewanga iti

minor sector

pewanga matua

major sector

pewawhā

quatrefoil (takenga mai: pewa - arc, arched; whā - four)

pikinga wāriu

appreciation, increase in value (kupu kē atu: pikinga uara)

pikiutu tukipū

inflation (takenga mai: piki - to increase, ascend; utu - cost, price, payment; tukipū - general, widespread) (kupu kē atu: tāmi ahumoni)

Pipiri

June (kupu kē atu: Hune)

piriona

billion (tohu: 1,000,000,000) (kupu kē atu: mano miriona)

night

poi

sphere (takenga mai: poi – ball)

poi haurua

hemisphere

poihema

ovoid (takenga mai: poi – sphere; hema – tapering)

poirapa

ellipsoid (takenga mai: poi – sphere; rapa – spread out, extended)

poro

prism (takenga mai: poro – butt end, block)

poro

block (kupu kē atu: poraka)

poro āhuatanga ake

attribute block

poro tātai tau

domino

poro-mano

thousands place value block

poro-rau

hundreds place value block

poro-tahi

ones place value block

poro-tapaono

hexagonal prism

poro-taparara

trapezoidal prism

poro-taparima

pentagonal prism

poro-tapatoru

triangular prism

poro-tapawaru

octagonal prism

poro-tapawhā hāngai

rectangular prism, cuboid

poro-tapawhā rite

square prism

poro-tapawhā rite hōtiu

oblique square prism

poro-tekau

tens place value block

poro-uara tū

place value block (kupu kē atu: poraka uara tū)

porohema

oval (takenga mai: poro [porowhita] – circle; hema – tapering)

pororapa

ellipse (takenga mai: poro [porowhita] – circle; rapa – spread out, extended)

porotiti

counter (takenga mai: porotiti – disc)

porowhita ~tia

circle (kupu kē atu: porohita ~tia)

porowhita haurua

semicircle

porowhita hauwhā

quadrant

porowhita pātapa

tangential circles

porowhita pūrite

concentric circles

porowhita rāroto

incircle, inscribed circle

porowhita rāwaho

circumcircle

poto

short

pou

column (kupu kē atu: tīwae)

poupoutanga o te rā

midday, meridian, noon (takenga mai: poupou – aloft, on the meridian) (kupu kē atu: rānui, tūhoetanga o te rā)

poutū

vertical (kupu kē atu: pou, poupou)

Poutūterangi

March (kupu kē atu: Māehe)

exponent, index, power (takenga mai: pū – heap, stack, bundle) (kupu kē atu: taupū)

centre (kupu kē atu: pokapū)

pū hautanga

fractional exponent, fractional power (kupu kē atu: taupū hautanga)

pū huringa

centre of rotation

pū porowhita rāroto

incentre

pū porowhita rāwaho

circumcentre

pū tapatoru

centroid (of a triangle)

pū tōraro

negative exponent, negative index, negative power (kupu kē atu: taupū tōraro)

pū tōrunga

positive exponent, positive index, positive power (kupu kē atu: taupū tōrunga)

pū whakarahi

centre of enlargement

puka kaute

account statement, balance sheet (kupu kē atu: ripanga kaute)

pukatohu raraunga

data dictionary, data codebook

pūkei kāri

pack of cards (kupu kē atu: pūranga kāri)

pūkōaro

logarithm (takenga mai: pū [taupū] - exponent, indice, power; kōaro - inverse) (kupu kē atu: taupū kōaro)

pūmau

invariant, fixed, constant

pūnaha moni

monetary system (takenga mai: pūnaha – system; moni – money)

pūnaha ngahuru

metric system

pūnaha tāhūrua

binary system

pūnaha tau

number system

pūnaha tekau

decimal system, base ten system

pūnaha uara tū

place value system

punarua

pair (kupu kē atu: takirua)

pūrawa

capital (takenga mai: pū – heap, stack; rawa - resource)

pūrere

device, apparatus, gadget (takenga mai: pū – source, foundation, base; rere – flow, fly)

pūrere takahurihuri

spinner (kupu kē atu: pūhurihuri)

puri tūranga

place holder

pūrite

concentric (takenga mai: pū – centre; rite – alike, corresponding)

pūrongo

report (takenga mai: pūrongorongo – tell news, report)

pūrua ~tia, pūtoru ~tia ...

power of two (square of a number), power of three (cube of a number) ... (tohu: 2, 3 ...)

pūtahi ~tanga

intersect, intersection (takenga mai: pūtahi – join, meet)

pūtake

base, root (of a number)

pūtake

base (of a number system)

pūtake

base (of a geometrical figure)

pūtakerua, pūtaketoru ...

square root, cube root ... (tohu: √, ∛ ...)

pūtaketake

base element (of a pattern) (kupu kē atu: waetahi tāruarua)

pūtaketoru

cube root (tohu: ∛)

putanga

outcome (takenga mai: puta – come forth, come out) (kupu kē atu: hua, otinga)

putanga arotau

favourable outcome

putanga matapae

predicted outcome, expected outcome

putanga matapōkere

random outcome

putanga tātai

theoretical outcome

putanga tūpono ōrite

equally likely outcome

putanga wehe kē

independent outcome

putanga whakamātau

experimental outcome

putanga whakawhirinaki

dependent outcome

pūtea

sum of money, funds

pūtea haumi

investment account

pūtea pēke

bank account

pūtea taurewa

loan

pūtoro

radius (takenga mai: pū – centre; toro – stretch forth, extend)

pūtoru ~tia

power of three (cube of a number) (tohu: 3)

putu

degree (angle and temperature) (tohu: º) (takenga mai: putu - lie one upon another) (kupu kē atu: tākiri [kupu mino])

pūtu

foot (takenga mai: He kupu mino)

pūwaenga

midpoint (of a line segment) (takenga mai: pū [pūwāhi] – point; waenga – the middle, midst)

pūwāhi

point (on a graph, line, plane, or in space) (takenga mai: pū – origin, centre; wāhi – place, locality)

pūwāhi hurihanga

turning point (takenga mai: pūwāhi - point; hurihanga - turn)

pūwāhi tū

stationary point (takenga mai: pūwāhi - point; tū - stationary) (kupu kē atu: pūwāhi tūnoa)

pūwāhi tūpā

inflection point (takenga mai: pūwāhi - point; tūpā -flat, level)

pūwāhi whakarārangi

collinear points

pūwerewere

hyperbola

r

day (kupu kē atu: rangi)

sun

Rāapa

Wednesday (kupu kē atu: Wenerei [kupu mino])

rahi ~nga

amount, dimension, numerous, quantity, plentiful, size, large (kupu kē atu: nui, maha)

Rāhina

Monday (kupu kē atu: Mane [kupu mino])

rahinga tīpako

sample size

Rāhoroi

Saturday (kupu kē atu: Hatarei [kupu mino])

rākau Ātaarangi

Cuisenaire rods (kupu kē atu: rākau karakara, rākau whaikano)

rākau mati

fairy stick (takenga mai: mati - digit)

raki

north (kupu kē atu: tokerau)

Rāmere

Friday (kupu kē atu: Paraire [kupu mino])

rango

cylinder (takenga mai: rango – roller)

rango hōtiu

oblique cylinder

rānui

noon, meridian, midday (kupu kē atu: poupoutanga o te rā, tūhoetanga o te rā)

rapanga (pāngarau)

(mathematical) problem (takenga mai: rapa – seek, look for)

rapanga pakitau

number story problem

rapanga upane-tini

multi-step problem

Rāpare

Thursday (kupu kē atu: Tāite [kupu mino])

rāpoi

cluster (takenga mai: rāpoi – swarm, cluster, assemble)

rārangi

line

rārangi hāngai

perpendicular line

rārangi hāngai ki te pātapa

normal to a curve

rārangi hangarite

line of symmetry

rārangi hihira

checklist (kupu kē atu: rārangi arowhai, rārangi tirotiro)

rārangi hōtiu

oblique line (kupu kē atu: rārangi tītaha)

rārangi huapae

horizontal line

rārangi hurirahi

line scale, linear scale (for a map)

rārangi kōpiko

curved line

rārangi pātapa

tangential line

rārangi poro

line segment

rārangi poutū

vertical line

rārangi pūtahi

concurrent lines, intersecting lines

rārangi tau

number line (kupu kē atu: aho tau)

rārangi tau matarua

double number line

rārangi tau wātea

blank number line

rārangi tīhoi

divergent lines

rārangi tohu hononga

line of correlation, line of best fit

rārangi torotika

straight line

rārangi tukutuku

grid line

rārangi ūngutu

convergent lines

rārangi wā

timeline

rārangi weherua

bisector, median (of a triangle) (takenga mai: rārangi - line; weherua - to divide in two)

rārangi weherua hāngai

perpendicular bisector

rārangi whakaata

mirror line (kupu kē atu: paeata)

rārangi whakarara

parallel line

rārangi whakawhiti

transversal

raraunga

data (takenga mai: rarau – lay hold of)

raraunga houanga

time series data (takenga mai: raraunga – data; houanga – an interval of time) (kupu kē atu: raraunga takanga wā)

raraunga ine

measurement data

raraunga inekounga

qualitative data (takenga mai: ine - to measure; kounga - quality)

raraunga inerahi

quantitative data (kupu kē atu: raraunga tatau)

raraunga mātāmua

primary data

raraunga matarua

bivariate data

raraunga mātārua

secondary data

raraunga matatahi

univariate data

raraunga matatini

multivariate data

raraunga motukore

continuous data

raraunga motumotu

discrete data

raraunga taketake

raw data (takenga mai: taketake - original)

raraunga tau

number data, numerical data

raraunga whakarāpopoto

summary data

raraunga whakarōpū

category data

raraunga whakarōpū matatini

multivariate category data

raraunga whakatairite

comparative data

raro

below, bottom, under

rātaka

diary

Rātapu

Sunday

rātō

west (kupu kē atu: uru)

ratonga

service

Rātū

Tuesday (kupu kē atu: Tūrei [kupu mino])

rau

hundred (tohu: 100)

rauemi (ako)

resource, learning materials

rauemi matihiko

digital resource (takenga mai: rauemi – resource; mati – digit; hiko [tāhiko] – electronic)

raumata

net (of a solid figure) (takenga mai: raumata – mesh of a net)

raumati

summer (kupu kē atu: matiti)

raupapa ~hia ~ tanga

order, sequence

raupapa paheko

order of operations, BEDMAS

raupapa tau

number sequence

raupapa whārite

equation sequence

raupapatanga panoni

transformation sequence

rautaki

strategy (takenga mai: rau [rauhanga] – cunning, resourceful; taki – lead, bring along)

rautaki āhuahanga

geometric strategy

rautaki paheko

operational strategy

rautaki tāpiripiri

additive strategy

rautaki tatau

counting strategy

rautaki tau

number strategy

rautaki taurangi

algebraic strategy

rautaki tohatoha ōrite

equal sharing strategy

rautaki wāwāhi tau

part-whole strategy

rautaki whakarea

multiplicative strategy

rautaki whakarōpū

grouping strategy

rawaka

sufficient, enough

rāwekeweke (whārite)

manipulate (eg. an equation)

rāwhiti

east (kupu kē atu: waho)

rāwhiti-mā-raki

north-east

rāwhiti-mā-tonga

south-east

rearua, reatoru ~tia ...

double, triple (takenga mai: rea [whakarea] – multiply; rua – two)

reo tohu

notation

rerenga tau

number sentence

rerenga tau huaki

open number sentence

rima

five

ripanga

spreadsheet (takenga mai: ripa – row, rank, line)

ripanga kaute

balance sheet, account statement (kupu kē atu: puka kaute)

ripanga rorohiko

computer spreadsheet

rita

litre (tohu: l)

ritamano

millilitre (tohu: ml) (kupu kē atu: miririta)

rite

equal (tohu: =)

rite

similar (in proportion)

rite

regular (shape) (kupu kē atu: ōrite)

roa ~nga

length, long (kupu kē atu: whāroa)

roha ~ina

expand (a number)

rohe

boundary, area, zone (kupu kē atu: pae, paetaha, paenga)

rohe kauwhata

quadrant (of a graph)

rohe wā

time zone

rōnaki

gradient, slope (takenga mai: rōnaki – sloping, slanting)

rōpinepine

tesselate, tessellation, tiling, mosiac (takenga mai: rōpine – place close together)

rōpū

category, group

rōpū raraunga

category of data

rōrahi

volume (takenga mai: rō [roto] – inside; rahi – size)

roto

inside

rua

two (tohu: 2)

ruarua

few (kupu kē atu: torutoru)

rūnā haere

trial and error, process of elimination (takenga mai: rūnā - reduce, pare down)

runga

south (kupu kē atu: tonga)

runga

above

rūri

ruler (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: tauine)

t

taha

side

tāhāngai

set square (takenga mai: tā –to draw; hāngai [koki hāngai] – right angle)

tahi

one (tohu: 1) (kupu kē atu: kotahi)

tahua

fund

tahua more

principal (financial) (takenga mai: tahua – fund; more – without appendages)

tāhūrua

binary (takenga mai: tāhū – ridge pole of a house; rua – two)

taiapa ~tia

brackets (tohu: ( ), { }, [ ]) (takenga mai: taiapa – fence) (kupu kē atu: taiepa)

taimāmā

light, not heavy (kupu kē atu: māmā)

taimana

diamond shape (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: tapawhā whakarara rite, whakarara rite)

tāiringa kōrero

conjecture (takenga mai: tāiri – be suspended; kōrero – talk)

takanga o te wā

passage of time

takatātai

Chinese abacus, open abacus (takenga mai: taka – drop down; tātai – calculate)

tāke ~ngia

tax, taxation (takenga mai: He kupu mino.)

Tāke Hokohoko

Goods and Services Tax (GST), sales tax

take matatika

ethical issue, ethical consideration

tāke moniwhiwhi

income tax

tāke pakihi

business tax

tāke tārewa

provisional tax (takenga mai: tāke - tax [he kupu mino]; tārewa - unresolved, deferred, set aside)

tākiri

degree (angle and temperature) (tohu: °) (takenga mai: He kupu mino.) (kupu kē atu: putu)

takirua raupapa

ordered pair (takenga mai: takirua – by twos; raupapa – put in order)

takitahi, takirua, takitoru ...

singly, in twos/pairs, in threes ...

takitoru Pythagorean

Pythagorean triple

takiwā

region (of space or time)

takurua

winter (kupu kē atu: hōtoke)

tana

tonne (tohu: t) (kupu kē atu: manokiro)

tānga ngahuru

standard form, scientific notation (takenga mai: tā – print; ngahuru – ten)

tango ~hia ~hanga

subtract, subtraction (tohu: –)

tapa

edge, side (kupu kē atu: taha)

tapa pātata

adjacent side

tapa tauaro

opposite side

tapa-tekau (rite)

decagon (regular)

tapa-tekau mā rua (rite)

dodecagon (regular)

tāpae ~tia ~ tanga

assert, assertion (takenga mai: tāpae – place before a person, present)

tapahanga

segment (takenga mai: tapa – cut, split)

tapahanga iti

minor segment

tapahanga matua

major segment

tapaiwa (rite)

nonagon (regular)

tapaono (rite)

hexagon (regular) (takenga mai: tapa - side; ono - six; rite - similar, alike)

taparara

trapezium (takenga mai: tapa [tapawhā] – quadrilateral; rara [whakarara] – parallel)

taparara waerite

isosceles trapezium

taparau (rite)

polygon (regular) (takenga mai: tapa – margin, edge; rau –many; rite – alike, similar)

taparima (rite)

pentagon (regular)

tapatoru

triangle

tapatoru hāngai

right-angled triangle, right triangle

tapatoru hikuwaru

scalene triangle

tapatoru koki hāpūpū

obtuse-angled triangle

tapatoru koki tāhapa

acute-angled triangle

tapatoru kōpiko

curvilinear triangle

tapatoru rite

equilateral triangle

tapatoru waerite

isosceles triangle

tapawaru (rite)

octagon (regular) (takenga mai: tapa - side; waru - eight; rite - similar, alike)

tapawhā

quadrilateral (takenga mai: tapa – margin, edge; whā – four)

tapawhā hāngai

rectangle, oblong

tapawhā mīharo

magic square

tapawhā pūtahi porowhita

cyclic quadrilateral

tapawhā rite

square

tapawhā rite-rau

polyomino (takenga mai: tapawhā rite - square; rau - many)

tapawhā rite-rima

pentomino (takenga mai: tapawhā rite - square; rima - five)

tapawhā whakarara

parallelogram

tapawhā whakarara rite

rhombus, diamond shape (kupu kē atu: whakarara rite, taimana)

tapawhā-rite tarepa

partial square

tapawhitu (rite)

heptagon (regular)

tapeke

score (result of a game), sum, total

tapeke

balance (of a bank account)

tapeke pūtea

account balance

tapeke tōraro

negative balance

tāpiri ~a ~tanga

add, addition (tohu: +)

tāpiritanga ōrite

equal addition

tāpiritanga tāruarua

repeated addition

tāporowhita

compass (for drawing circles) (takenga mai: tā –to draw; porowhita – circle) (kupu kē atu: taputapu tuhi porowhita)

taputapu

apparatus, device, equipment, instrument, tool

taputapu ine

measuring device (kupu kē atu: pūrere ine)

taputapu whakataurite

balance (for measuring weight) (kupu kē atu: whārite ine taumaha)

tāra

dollar

tarawhiti ahu-2

annulus (takenga mai: tarawhiti - to encircle, hoop, ring; ahu-2 - 2-dimensional) (kupu kē atu: tarawhiti papatahi)

tarawhiti ahu-3

torus (takenga mai: tarawhiti – hoop, ring, encircle; ahu-3 - 3-dimensional)

tarepa

deficit, overdraft (takenga mai: tarepa – incomplete, wanting in number)

tārima ~hia

tally in fives (takenga mai: tā – print; rima – five)

tāroa

hypotenuse (takenga mai: tāroa – long)

tāroaroa

height (of a person), tall

tārua ~tia ~tanga

copy, repeat

tāruarua ~tia

recurring, repetitive, repetition

tata

close (near) (kupu kē atu: pātata)

tātai ~hia ~ tanga

calculate, calculation, quantify, quantification (takenga mai: tātai – arrange, set in order, measure)

tātaitai

calculator

tātari ~hia ~ tanga

analyse (takenga mai: tātari – sift, sieve)

tātari raraunga

data analysis

tatau ~ria ~ ranga

count, tally (kupu kē atu: kaute)

tatau ā-kākā ~ria

rote count

tatau ake ~ria

count on

tatau mawhiti-rua,tatau mawhiti-toru ~ria ...

count in twos, count in threes ... (whakapotonga: tatau mawhiti-2, tatau mawhiti-3 ...) (takenga mai: tatau – count; mawhiti – leap, skip)

tatau māwhitiwhiti ~ria

skip count (takenga mai: tatau – count; mawhiti – leap, skip) (kupu kē atu: kaute kōhitihiti)

tatau pānga tahi

one-to-one counting (takenga mai: tatau – count; pā – touch; tahi – one)

tatau pitomata

emergent counting (takenga mai: tatau – count; pito – at first; mata – fresh, unripe)

tatau whakamua ~ria

forward counting

tatau whakamuri ~ria

backward counting

tau

number

tau

year

tau tūturu

real number

tau ā-ira

decimal number

tau ā-ira tāruarua

recurring decimal, repeating decimal

tau e whakareatia ana

multiplicand

tau e whakawehea ana

dividend

tau hangarite

order of symmetry

tau hanumi

mixed number (takenga mai: tau – number; hanumi – be mixed)

tau huripoki

reciprocal (takenga mai: tau – number; huripoki – turn upside down)

tau hurirahi

scale factor (for enlargement, or reduction) (takenga mai: tau – number; huri - to change; rahi – size) (kupu kē atu: tau whakarahi)

tau kewha

irrational number (takenga mai: tau – number; kewha – unsettled, irresolute)

tau kiato

compact numeral (takenga mai: tau – number; kiato – compact, in small compass)

tau kuhurangi

leap year (takenga mai: tau – year; kuhu – insert; rangi – day) (kupu kē atu: tau pekerangi)

tau maha

cardinal number

tau māmā

tidy number

tau matapōkere

random number

tau matua

minuend

tau ngahuru

tens number

tau piri tata

consecutive numbers (takenga mai: piri - keep close; tata - be near) (kupu kē atu: tau karapipiti)

tau pohewa

imaginary number

tau pūmau

constant number

tau punarua

number pair

tau pūrua

square number

tau pūtoru

cube number

tau raupapa

ordinal number

tau roha

expanded numeral

tau tango

subtrahend

tau tānui

mode (takenga mai: tau – number; tā – print; nui – many)

tau tapatoru

triangular numbers

tau tapawhā hāngai

rectangular number

tau tāpiri

addend (kupu kē atu: tauhono)

tau tatau

counting number, natural number

tau toitū

prime number (takenga mai: tau – number; toitū – undisturbed, untouched)

tau tōpū

integer (takenga mai: tau – number; tōpū – assembled in a body)

tau tōraro

negative number (tohu: -) (takenga mai: tau – number; tō – that of; raro – below)

tau tōrunga

positive number (tohu: +) (takenga mai: tau – number; tō – that of; runga – above)

tau waenga

median (of a data set)

tau whakahau

rational number (takenga mai: tau – number; whaka – causitive prefix, to make; hau [hautau] – fraction)

tau whakarea

coefficient, multiplier

tau whakawehe

divisor

tauākī hurirahi

statement scale (for a map)

tauanga

statistics

tauaro

opposite (kupu kē atu: anganui)

tauira

pattern

tauira ahu-rua

two-dimensional model (whakapotonga: tauira ahu-2)

tauira ahu-toru

three-dimensional model (whakapotonga: tauira ahu-3)

tauira āhuahanga

geometric pattern

tauira mokowā

spatial pattern

tauira ōkiko

concrete model (takenga mai: ōkiko - physical; ō - pertaining to; kiko - body, substance)

tauira pāngarau

mathematical model

tauira raupapa

sequential pattern

tauira tāruarua

repeating pattern

tauira tau

number pattern, numerical pattern

taukehe

odd number (takenga mai: tau – number; kehe – an odd number in counting)

taumaha

heavy, weight

taunaki ~tia ~ tanga

evidence (takenga mai: taunaki – support, reinforce)

taunga

co-ordinate, position (takenga mai: taunga – resting place, anchorage) (kupu kē atu: takotoranga)

taunga ahuroa

polar coordinates (takenga mai: taunga – position; ahu – direction; roa – length)

taunga tukutuku

Cartesian coordinates, grid reference (takenga mai: taunga – position; tukutuku – grid)

tauoti

whole number (takenga mai: tau – number; oti – finished, complete)

taupori

population (takenga mai: tau – number; pori – people, tribe)

taupū

exponent, indice, power (takenga mai: tau - number; pū - heap, stack) (kupu kē atu: pū)

taupū (o te) ngahuru

powers of ten

taupū tohurahi

order of magnitude

taupūtanga

exponential (takenga mai: taupū - exponent; tau - number; pū - heap, stack)

taura ine

tape measure, measuring tape (kupu kē atu: rūri tākai, tēpa ine, taura tīeke)

taurangi

variable

taurangi

algebra (takenga mai: taurangi – variable)

taurangi matapōkere

random variable

taurangi motukore

continuous variable (kupu kē atu: taurangi whaiwhai)

taurangi motumotu

discrete variable

taurangi rerekē

unlike term (takenga mai: taurangi - variable; rerekē - different)

taurangi tairite

like term, similar variable

taurangi tau

numerical variable

taurangi wehe kē

independent variable, input variable (kupu kē atu: taurangi rāwekeweke)

taurangi whakamauru

dependent variable, output variable, response variable (takenga mai: taurangi – variable; whakamauru – lean upon)

taurangi whakarōpū

categorical variable

taurangi whakatina

control variable (takenga mai: taurangi – variable; whakatina – fasten, fix, put under restraint)

taurangirangi

variation, variability (takenga mai: taurangi - to be unsettled, changing, changeable)

tauraro

denominator (takenga mai: tau – number; raro – below, under)

tauraro pātahi

common denominator

tauraro pātahi iti rawa

lowest common denominator (kupu kē atu: tauraro pātahi iti katoa)

taurata

compatible number (takenga mai: tau – number; rata – familiar, friendly)

taurea

multiple (takenga mai: tau – number; rea [whakarea] – multiply)

taurea pātahi

common multiple

taurea pātahi iti rawa

lowest common multiple (kupu kē atu: taurea pātahi iti katoa)

taurua

even number (takenga mai: tau – number; rua – two)

taurunga

numerator (takenga mai: tau – number; runga – above)

tauwehe

factor (takenga mai: tau – number; wehe – divide)

tauwehe pātahi

common factor

tauwehe pātahi nui rawa

highest common factor (kupu kē atu: tauwehe pātahi nui katoa)

tauwehe toitū

prime factor

tauwhata

point on a scale (takenga mai: tau – number, alight, come to rest; whata [āwhata] – scale)

tāwhai ~tia ~tanga

trace (takenga mai: tawhai - to imitate) (kupu kē atu: whaituhi)

tawhiti

distant, distance (kupu kē atu: mamao)

teitei

altitude, height, high, tall (kupu kē atu: tāroaroa [of a person], tiketike)

tekau

ten (tohu: 10) (kupu kē atu: ngahuru)

tepe o te tōtika

limit of accuracy (takenga mai: tepe – boundary, limit; tōtika –accurate, accuracy)

tepe whakatata

asymptote (takenga mai: tepe – boundary, limit; whakatata - to approach, go close)

tere

speed, fast (kupu kē atu: horo)

tihi

apex (takenga mai: tihi – summit, top, peak)

tihi

maximum (of a graph)

tika

correct, right (kupu kē atu: tōtika)

tikanga

method, technique, convention, meaning

tikanga arowhānui

standardised procedure (takenga mai: aro - to take heed of, be inclined toward; whānui - widespread)

tikanga matatika

ethical convention

tikanga whakauru

substitution method

tīpako ~na

sample, select, selection (takenga mai: tīpako – pick out, select)

tīpako haukume

biased sample, non-representative sample, skewed sample (kupu kē atu: tīpako tītaha, tīpako rītaha)

tīpako māmā

convenience sample

tīpako matapōkere

random sample

tīpako nahanaha

systematic sample

tīpako tōtika

representative sample

tīpakonga whakarōpū

sample stratification (takenga mai: whakarōpū - to group, classify)

tīpaopao

out of sequence, out of order

tipuranga pūkōaro

logarithmic growth (takenga mai: tipu - to grow; pū [taupū] - exponent, indice, power; kōaro - inverse; pūkōaro - logarithm)

tipuranga taupū

exponential growth, compound growth

tirohanga

view

tirohanga (mai i te taha) matau

right side view

tirohanga (mai i te taha) mauī

left side view

tirohanga (mai i) mua

front view

tirohanga (mai i) muri

rear view

tirohanga (mai i) raro

bottom view

tirohanga (mai i) runga

plan view (kupu kē atu: tirohanga ā-manu, hoahoa ā-manu)

tirohanga tauanga

statistical survey (kupu kē atu: tatauranga tīpako)

tītaha

skewed (takenga mai: tītaha – lean to one side, slant)

tītaha tōraro

negatively skewed

tītaha tōrunga

positively skewed

tītahatanga

shear (takenga mai: tītaha – lean to one side, slant)

tīwhiri

clue, pointer, hint

toenga

remainder, leftover (kupu kē atu: hemihemi)

toha, tohatoha ~ina

distribute, share

toharite

average, mean (takenga mai: toha [tohatoha] – distribute; rite – alike, corresponding)

tohatoha ōrite

equal sharing

tohu ~a

symbol, symbolise, indicate, signal

tohutau

numeral (takenga mai: tohu – symbol; tau – number)

tohutau Rōmana

Roman numeral

tōkarikari ~tia

calibrate, calibration

tōkeke

fair, unbiased (takenga mai: tōkeke – just, impartial)

tokerau

north (kupu kē atu: raki)

tokerau

autumn (kupu kē atu: ngahuru)

tōne

stone (takenga mai: he kupu mino)

tonga

south (kupu kē atu: runga)

tōnga o te rā

sunset (kupu kē atu: torengi ~tanga)

topa

zoom (takenga mai: topa - to soar, swoop,)

tōraro

negative (number) (takenga mai: tō – that of, pertaining to; raro – below)

tōrino

spiral

tōrite

inequality, inequation (takenga mai: tō – pull, drag; rite – corresponding, balanced by an equivalent)

toropū hāngai

apothem (takenga mai: toro – stretch forth, extend; pū – centre; hāngai – perpendicular)

torotika

straight

toru

three (tohu: 3)

tōrunga

positive (number) (takenga mai: tō – that of, pertaining to; runga – above)

tōtika

accurate, accuracy

tuaka

axis (takenga mai: tuaka – midrib of a leaf)

tuaka hangarite

axis of symmetry

tuaka pae

horizontal axis (tohu: tuaka-x) (kupu kē atu: tuaka huapae)

tuaka pou

vertical axis (tohu: tuaka-y) (kupu kē atu: tuaka poutū)

tuanaki

calculus

tuari ~hia

distribute, distribution

tuari māori

normal distribution (kupu kē atu: tuari hangarite)

tuari putanga-rua

binomial distribution (takenga mai: tuari - distribution; putanga - outcome; tuari - distribution; putanga-rua - binomial; putanga-rua - binomial)

tuari tihirua

bimodal distribution

tuari tītaha

skewed distribution

tuatahi, tuarua ...

first, second ... (whakapotonga: tua-1, tua-2...)

tūhanga

object, thing, concrete object (kupu kē atu: mea, mea)

tūhanga matihiko

digital object

tūhoetanga o te rā

meridian, midday, noon (kupu kē atu: poupoutanga o te rā, rānui)

tūhuna

unknown (takenga mai: tū - to stand; huna - hidden)

tūhura ~tia ~tanga

investigate, investigation

tūhuratanga houanga

time series investigation

tūhuratanga tauanga

statistical investigation

tūhuratanga tauanga amio

statistical enquiry cycle

tūhuratanga whakarāpopoto

summary investigation

tūhuratanga whakatairite

comparison investigation

tukanga tīpako

sampling method

tuke

measurement from tip of the hand to the elbow

tukutuku

grid

tukutuku inerite

isometric grid

tūmau

identity (takenga mai: tūmau – fixed, constant)

tūmau tāpiritanga

additive identity

tūmau whakareatanga

multiplicative identity

tūponotanga

probability, chance (takenga mai: tūpono – to happen by chance, to come upon by chance)

tūponotanga tātai

theoretical probability

tūponotanga whakamātau

experimental probability

tūponotanga whakawhirinaki

conditional probability (takenga mai: whakawhirinaki - depend on) (kupu kē atu: tūponotanga here)

tūpuhi

thin (kupu kē atu: hīroki, rahirahi)

tūraru

risk (takenga mai: tū [tūponotanga] – probability, chance; raru – trouble, be in difficulty)

ture

formula, rule (kupu kē atu: tikanga tātai, ture tātai)

ture whakawehe

divisibility rule

ture whānui

general rule

tūtahi

whole (kupu kē atu: katoa)

tūtohi

chart, table (of data) (takenga mai: tūtohi – point out, indicate) (kupu kē atu: papa raraunga)

tūtohi ararua

two-way table

tūtohi auau

frequency table

tūtohi tāpiritanga

addition table

tūtohi tatau

tally chart

tūtohi tau

number table, number chart (kupu kē atu: papatau)

tūtohi tukutuku

array

tūtohi uara tū

place value chart

tūtohi whakareatanga

multiplication table

tūturu ~tanga

certain, certainty (takenga mai: tūturu - real, true, actual) (kupu kē atu: mōhio pū, puta pū, puta mārika)

tūwehe

odds (takenga mai: tū [tūponotanga] – probability, chance; wehe [ōwehenga] – ratio)

u

uara

value, denomination (kupu kē atu: wāriu)

uara mati

face value (of a digit)

uara pū

absolute value (tohu: | |)

uara tapeke

total value

uara tū

place value

uka

coin (kupu kē atu: kapa, moniuka)

unahi

parabola (takenga mai: unahi – scale of fish)

upane

step (eg. in a procedure) (takenga mai: kaupae - rung of a ladder) (kupu kē atu: takahanga, hīkoi)

upane whiriwhiri otinga

solution steps

upane-tahi

single step

upane-tini

multi-step

uru

west (kupu kē atu: rātō)

uru-mā-raki

north-west

uru-mā-tonga

south-west

utu ~a

cost, price, pay, payment

utu ā-haora

wage

utu ā-tau

salary

utu aunoa

automatic payment

utu harangote

instalment (takenga mai: utu – payment; harangote [harangotengote] – do by instalments)

utu hoko

purchase price, selling price

utu hokorau

wholesale price (takenga mai: utu - cost, price; hoko - to sell, buy; rau - many) (kupu kē atu: utu waenga)

utu kaihoko

retail price (kupu kē atu: utu whakamutunga)

utu tārewa

deferred payment (takenga mai: utu - payment; tārewa - suspended, deferred)

utu tōmuri

arrears, late payment (takenga mai: tōmuri - late)

utu waihanga

cost price, manufacturing price

utu whakahaere

overhead (financial)

utu whakaheke

discount price

w

time (kupu kē atu: tāima)

space (kupu kē atu: mokowā, takiwā)

wā-mati

digital time

wā-ringa

analogue time

wā-rua tekau mā whā

twenty-four hour time (whakapotonga: wā-24)

waeine

unit of measurement (takenga mai: wae – divide, part, portion; ine – measure)

waeine arokē

non-standard unit of measurement

waeine arowhānui

standard unit of measurement

waeine Ingarangi

imperial unit of measure (takenga mai: Ingarangi [kupu mino] - England)

waeine ngahuru

metric unit

waeine pāpātanga

ratio unit, derived unit

waeine pūrua tarepa

partial square unit

waeine tohurau

degrees Celsius (tohu: °C) (kupu kē atu: waeine Celsius)

waenganui

middle

waenganui pō

midnight (kupu kē atu: weheruatanga [o te] pō)

waerite

isosceles (takenga mai: wae – leg, foot; rite – alike, corresponding)

waho

east (kupu kē atu: rāwhiti)

waihanga ~tia

build, construct, create, generate, make, compose (kupu kē atu: hanga)

wāriu

value (kupu kē atu: uara)

wāriu pūrawa

capital value

waru

eight

wātaka

timetable

wati tū

stop watch

wāwāhi ~a ~tanga

partition, break down, decompose (eg. a number) (kupu kē atu: wāhi ~a)

wāwāhi tau

decomposition, partition (number)

wāwāhi uara tū

place value partitioning

wāwāhinga moni

change (money) (kupu kē atu: whakahokinga moni)

wēanga

measure of central tendency (takenga mai: wē – the middle) (kupu kē atu: ine waenga)

weherua ~tia

bisect (takenga mai: wehe – divide; rua – two)

weheruatanga (o te) pō

midnight (kupu kē atu: waenganui pō)

wiki

week

wīra ine

measuring wheel

wh

whā

four (tohu: 4)

whaihanga

simulate, simulation (takenga mai: whaihanga - make, construct, busy oneself with; whai - to follow, to be equipped with, to have)

whaitake ~nga

reasonable, reasonableness (takenga mai: whaitake - to be vaild, having merit)

whāiti

narrow (kupu kē atu: kūiti)

whaituhi ~a

trace (takenga mai: whai - follow; tuhi - write)

whakaahua ā-hinengaro

mental image, visualise, imaging (kupu kē atu: pohewa, ata ā-hinengaro)

whakaahuahanga

representation

whakaari raraunga

data display (kupu kē atu: whakaaturanga raraunga)

whakaaro pānga riterite

proportional reasoning (takenga mai: whakaaro – think; pānga – relationship; riterite – alike, corresponding)

whakaaro tāpiripiri

additive reasoning

whakaaro tūhāngai

concrete reasoning (takenga mai: tū - manner, sort; hāngai - correspond to, in line with, directly)

whakaaro tūrehurehu

abstract reasoning, abstract thinking (takenga mai: tū - manner, sort; rehurehu - to be seen indistinctly) (kupu kē atu: whakaaro tūhanga-kore, whakaaro waitara)

whakaaro whakarea

multiplicative reasoning

whakaata ~tia ~nga

reflect, reflection, mirror

whakaata nekehanga

glide reflection

whakaawhiwhi ~a ~ nga

round (a number) (takenga mai: whaka – causative prefix, to make; āwhiwhi – near, approximate)

whakaheke ~a ~nga

decrease

whakahekenga ōrau

percentage discount

whakahekenga utu

discount, cost decrease

whakahohoro ~tia

accelerate

whakahou ~tia ~tanga

revise, amend, modify

whakaiti ~a ~tanga

reduce, reduction

whakakao ~tia

collect together (kupu kē atu: whakaemi ~a, whakahuihui ~a)

whakamahere ~tia

to plan or map

whakamāori ~tia

interpret

whakamātau ~ria

test, trial, experiment

whakamātau tūponotanga

probability experiment

whakamua

forward

whakamuri

backward

whakaoti ~a

solve, complete

whakaoti rapanga

problem-solving

whakapae ~tia

hypothesis

whakapaunga

expenditure

whakapeka ~tia ~ nga

distort, distortion

whakapiki ~a ~nga

increase

whakapikinga utu

mark up, cost increase

whakarahi ~a ~nga

enlarge, enlargement (kupu kē atu: whakanui ~a)

whakarāpopoto tauanga rima

five number summary

whakarara

parallel (takenga mai: whakarara – mark in parallel lines)

whakarea ~tia ~tanga

multiply, multiplication (tohu: ×) (takenga mai: whaka – causative prefix, to make; rea – multiply) (kupu kē atu: whakarau ~tia ~tanga)

whakaroa ~tia

extend, lengthen, continue (eg. a pattern) (kupu kē atu: whakaauroa)

whakarōpū ~tia ~ tanga

classify, group

whakaroraha ~tia ~tanga

extrapolate (takenga mai: roraha - to be spreading, extended)

whakarūnā ~hia

simplify (takenga mai: rūnā - to reduce, paredown)

whakatairite ~a ~ nga

compare, comparison (kupu kē atu: whakataurite ~a)

whakatairite autaki

indirect comparison (takenga mai: whakatairite - to compare; autaki - circuitous, roundabout, indirect route)

whakatairite mata ki te mata

direct comparison (kupu kē atu: whakatairite torotika)

whakatau tata ~ngia

estimate (takenga mai: whakatau – conclude; tata – near)

whakatauwehe ~a ~ nga

factorise

whakatekaraka

clockwise (kupu kē atu: ā-karaka)

whakauru ~a ~ nga

insert, substitute

whakautu wawe

instant recall (takenga mai: wawe - rapid, immediately) (kupu kē atu: whakautu tangetange)

whakawehe ~a ~nga

divide, division (tohu: ÷)

whakawehenga roa

long division

whakawehenga whai toenga

division with a remainder

whakawhānui ~tia ~ tanga

expand

whakawhiti ~a ~ nga

exchange, transfer

whakawhitinga aunoa

automatic transfer

whakawhitinga tāhiko

electronic transfer (kupu kē atu: whakawhitinga ā-hiko)

whana ine-taumaha

spring scale

whānau meka matua

family of facts (kupu kē atu: pūtoi meka)

whānui

breadth, wide, width

whārangi tārua

blackline master, copymaster

whārite

equation (takenga mai: whārite – balance by an equivalent)

whārite huaki

open equation, open sentence (kupu kē atu: rerenga huaki)

whārite ine-taumaha

balance (for measuring weight) (kupu kē atu: taputapu whakataurite)

whārite kōpiko

non-linear equation (takenga mai: whārite – equation; kōpiko – curve)

whārite pūrua

quadratic equation

whārite rārangi

linear equation

whārite taupūtanga

exponential equation

whārite taurangi

algebraic equation

whārite tukutahi

simultaneous equation (takenga mai: whārite - equation; tukutahi - together, simultaneous)

whāruarua

minimum (of a graph) (takenga mai: whāruarua – concave, depressed)

whātuinga takirua

cartesian product (tohu: x) (takenga mai: whātui – lace, tie together; takirua – pair)

whenu

cosine (tohu: ) (takenga mai: whenu – warp of a flax garment)

whenu kōaro

inverse cosine (tohu: )

whetoko

pace, step (measurement) (kupu kē atu: tāwhaiwhai, tīkei, whakaraka)

whētuitui hokohoko

concertina (takenga mai: whētui – fold; hokohoko – alternate)

Whiringa ā-nuku

October (kupu kē atu: Oketopa)

Whiringa ā-rangi

November (kupu kē atu: Noema)

whiriwhiri ~a ~nga

work out, solve, evaluate, consider

whiriwhiri pārōnaki ~a

differentiate (a function) (takenga mai: whiriwhiri - work out; pārōnaki - derivative)

whiriwhiringa raupapa

permutation (takenga mai: whiriwhiri – select, choose; raupapa – sequence)

whiriwhiringa raupapa-kore

combination (takenga mai: whiriwhiri – select, choose; raupapa – sequence; kore – not, negative)

whitianga

diameter (takenga mai: whiti – cross over, reach the other side)

whitinga o te rā

sunrise

whitu

seven

whiwhinga

point (in a game)

whiwhinga taketake

raw score (takenga mai: taketake - original)