Pāngarau

hautanga ā-ira

decimal fraction

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

He momo tuhinga o tētahi hautau, ko te 10, tētahi taupū rānei o te 10, tōna tauraro. Ko ngā mati katoa o te hautanga ā-ira, ka whai mai i te taha matau o te ira ngahuru.

He hautanga ā-ira ēnei (he iti iho i te 1): 0.45, 0.2, 0.0783

He tau ā-ira ēnei (he nui ake i te 1). Kei te taha mauī o te ira ngahuru ngā mati tauoti: 1.2, 45.09, 256.6

A way of writing a fraction where 10, or a power of 10, is the denominator. All of the digits of the decimal fraction are on the right hand side of the decimal point.

Examples of decimal fractions (less than 1): 0.45, 0.2, 0.0783

Examples of decimal numbers (greater than 1). The whole number digits are to the left of the decimal point: 1.2, 45.09, 256.6

Tauira KŌrero

E hia ngā mati i tēnā hautanga ā-ira?

He aha te tikanga o te ‘3’ i roto i te hautanga ā-ira 0.53?

I roto i te hautanga ā-ira 0.802, e tohu ana te ‘2’ i te rua haumano (2/1000 ).

WhakamĀrama Āpitihanga

Me pēnei te whakahua i tētahi hautanga ā-ira: 0.593 – ‘kore ira rima iwa toru’. Kāore e tika ana kia pēnei te whakahua: ‘kore ira rima rau iwa tekau mā toru’. Kāore te ‘5’ e tohu ana i te 500, kāore hoki te ‘9’ e tohu ana i te 90. Nō reira, kia motuhake te whakahua i ia mati o roto i tētahi hautanga ā-ira.

I te hautanga ā-ira nei: 0.348

  • e tohu ana te 3 i te 3/10 ,
  • e tohu ana te 4 i te 4/100 ,
  • e tohu ana te 8 i te 8/1000 .

Ko te papa hautekau, te papa haurau me te papa haumano ētahi momo whakaaturanga i te hautau ā-ira:

papa hautekau

He tapawhā hāngai kua wāwāhia hei whakaatu i ngā hautekau. Tekau ngā wehenga iti ōrite.

Ko te 0.6 te hautau ā-ira e whakaaturia ana ki tēnei papa hautekau, arā, ko te 6/10 .

papa haurau

He tapawhā hāngai kua wāwāhia hei whakaatu i ngā haurau. Kotahi rau ngā wehenga iti ōrite.

Ko te 0.28 te hautau ā-ira e whakaaturia ana ki tēnei papa haurau, arā, ko te 28/100 .

papa haumano

He tapawhā hāngai kua wāwāhia hei whakaatu i ngā haumano. Kotahi mano ngā wehenga iti ōrite.

Ko te 0.742 te hautau ā-ira e whakaaturia ana ki tēnei papa haumano, arā, ko te 742/1000 .

KUPU KĒ ATU

hautau ā-ira

hautau ā-ira

Tauira KŌrero

E hia ngā mati i tēnā hautanga ā-ira?

He aha te tikanga o te ‘3’ i roto i te hautanga ā-ira 0.53?

I roto i te hautanga ā-ira 0.802, e tohu ana te ‘2’ i te rua haumano (2/1000 ).

WhakamĀrama Āpitihanga