!
Welcome to PAEKUPU, words related to Te Marautanga o Aotearoa. Curriculum areas presently available on PAEKUPU: Toi Ataata, Te Reo Matatini, Puoro, Te Reo Pāngarau, Te Reo Pūtaiao, Ngā Mahi a te Rēhia, Hangarau, Tikanga ā-Iwi, Hauora
 
X
Hauora

hākinakina

sport

tūingoa, tūmahi poro, tūāhua

WHAKAMĀRAMA

He mahi ngahau, he whakataetae te nuinga, kei te pai me te kaha o te kori o te tinana, kei te kakama anō pea o te hinengaro te toanga.*

*He Pātaka Kupu (wh.67)

An activity undertaken for enjoyment, usually of a competitive nature. Victory depends on the competence and strength of body movement, as well as the quickness of the mind.

Tauira KŌrero

He pūkenga ōna ki ngā momo hākina pōro katoa.

Ia Rāhoroi, hākinakina ai ā mātou tamariki ki tēnā papa tākaro, ki tēnā papa tākaro huri noa i ngā kokonga o te tāone.

He kura tērā e whai ana kia eke taumata ngā ākonga i te mātauranga, i te hākinakina anō hoki.

WhakamĀrama Āpitihanga

He taha whakawhanaunga tō te hākinakina, ina e pāhekoheko ana ngā kaitākaro o roto i tētahi kapa, e pāhekoheko ana hoki ki te hoariri. He nui ngā akoranga mā te tangata i tana whai wāhitanga atu ki te hākinakina, pērā i te manawanui, i te mahi tahi, i te māia, i te whakatakoto whāinga, i te taki kare ā-roto, me te maha noa atu.

Ko te taha tauwhāinga hoki tērā o te hākinakina, arā, ko te whakatipu i te wairua whakataetae me te ū anō ki te whanonga tapatahi. Ko te whāinga matua o roto i te hākinakina kia toa koe, tō kapa rānei, kia hinga te hoariri.

Koia nei ētahi wehewehenga o ngā momo hākinakina:

He ture tō ia hākinakina hei whāinga mā ngā kaitākaro, ā, i te nuinga mā tētahi kaiwawao e āta tirotiro te ū o ngā kaitākaro ki ngā ture, māna anō e whakatau me aha ina hara tētahi kaitākaro, ina hē rānei tana mahi ki tā ngā ture e tohu ai.

KUPU KĒ ATU

tākaro

Tauira KŌrero

He pūkenga ōna ki ngā momo hākina pōro katoa.

Ia Rāhoroi, hākinakina ai ā mātou tamariki ki tēnā papa tākaro, ki tēnā papa tākaro huri noa i ngā kokonga o te tāone.

He kura tērā e whai ana kia eke taumata ngā ākonga i te mātauranga, i te hākinakina anō hoki.

WhakamĀrama Āpitihanga