!
Welcome to PAEKUPU, words related to Te Marautanga o Aotearoa. Curriculum areas presently available on PAEKUPU: Toi Ataata, Te Reo Matatini, Puoro, Te Reo Pāngarau, Te Reo Pūtaiao, Ngā Mahi a te Rēhia, Hangarau, Tikanga ā-Iwi, Hauora
 
X
Hauora

tūraru

risk, at risk

tūingoa, tūmahi poro, tūāhua

WHAKAMĀRAMA

Ko te tūponotanga ka hua ake tētahi āhuatanga kino. Ka pā te tūraru ki ngā horopaki maha, pērā i te hauora o te tangata, i te tōnui o tētahi pakihi me te rauhanga ka whāia i roto i tētahi tākaro. I ētahi pūāhua, ahakoa te tūraru o tētahi mahi, ka whāia tonuhia taua mahi rā i runga i te iti o te tūraru, i te whakapono rānei ka taea taua tūraru te kaupare atu, ā, he āhuatanga papai kē ka puta.

The possibility of something bad happening. Risk applies to many contexts such as a person's health, the prosperity of a business and the success of a tactic employed in a game. In some situations, even though there is a risk in following a course of action, it is nevertheless undertaken because the risk is small, or because of a belief that the risk can be avoided and advantage instead will accrue.

Tauira KŌrero

I āta kōrerohia e te kaiako me ngā kaitākaro ngā tūraru o te whai i tēnā rauhanga, i tēnā rauhanga.

He nui kē atu te tūraru ka pāngia te tangata ki tētahi māuiui mēnā kāore i te pakari tana hauora.

He aha ētahi āhuatanga e hua ake ai he tūraru hauora hinengaro i te taiohitanga?

WhakamĀrama Āpitihanga

Arā ngā kōrero e rangona ana mō te tamaiti tūraru i roto i te ao hauora, ao mātauranga anō hoki. Koia rā te whakaaro ka raru taua tamaiti ā tōna wā, tētahi taha ōna rānei, pērā i tōna hauora hinengaro me tōna haumaru ōkiko. He pērā ngā whakaaro nā runga i te takarepa, i te ngoikore, i te taurangi rānei o te tautāwhi, o te poipoi i a ia. Kāore e pai ana ki ētahi ngā kupu nei, te 'tamaiti tūraru', nā te mea ka utaina te takenga mai o te raru ki runga i te tamaiti, ānō nei nāna tana mate i kimi. Nō reira kua ara ake te kupu nei te 'tokorepa', he tūhononga o te 'tautoko' me te 'takarepa', hei tohu i te takarepa o te tautoko i te tamaiti, koia kē te takenga mai o te raru.

Ko ētahi take e kīia ai te tamaiti he tamaiti tokorepa:

Ko te whakahaere tūraru, koia rā te mahi a te tangata ki te kaupare i ngā raruraru tērā pea ka puta, ki te whakatau hoki i ētahi rautaki e whakamauru ai, e iti ai te kino o te raruraru.

Ko te manawa kai tūraru he tangata ka mahi tonu i āna mahi, ahakoa te tūraru ka whara, ka hinga, ka kore rānei e whaihua. He āhuatanga tēnei o roto i te ihokiri o te tangata, ā, ka kitea i te hunga manawa kai tūtae me ā rātou mahi mātātoa, ka kitea hoki i te hunga kaihaumi e haumi nei i ā rātou moni ki ngā momo umanga tūraru, i runga i te whai kia nui te monihua. I te horopaki o te kura, ka kōrerohia te kaiako amo tūraru me te ākonga amo tūraru, kāore rātou i te mataku ki te whai i tētahi āhuatanga ako hou, i tētahi kaupapa, i tētahi mahi rānei e tino hou ana ki a rātou.

Takenga Mai

tū - tūponotanga

raru - trouble, problem, difficulty

Tauira KŌrero

I āta kōrerohia e te kaiako me ngā kaitākaro ngā tūraru o te whai i tēnā rauhanga, i tēnā rauhanga.

He nui kē atu te tūraru ka pāngia te tangata ki tētahi māuiui mēnā kāore i te pakari tana hauora.

He aha ētahi āhuatanga e hua ake ai he tūraru hauora hinengaro i te taiohitanga?

WhakamĀrama Āpitihanga