WhakamĀrama Āpitihanga
Ko te mahi nui hei whakapopo i te pararopi ka whāngaihia atu ki te wairākau, ka mahia e te noke me te moroiti (pērā i te huakita me te puruheka). E rima ngā tino āhuatanga o te wairākau e tutuki pai ai te tukanga whakapopo:
- Ko te wera.
- Ko te haumākū, engari kaua e mākū rawa.
- Ko te hāora (O2) - he tukanga ā-hāora te whakapopo. Mā te whakahurihuri i te wairākau e uru ai te hāora ki roto.
- Ko te matū waro pērā i te maramara rākau, i te maramara kiri rākau, i te hei, me te rārā iti o te rākau (he hāura te tae o te nuinga).
- Ko te matū hauota (N), pērā i te para kai, i te tapahanga pātītī me te whaipara kawhe (he kākāriki te tae o te nuinga).
He momo pūnaha wairākau ēnei:
- Ko te wairākau mātao. Ka whāngai noa atu i te pararopi ki te pū wairākau, ā, ka pōpopo haere i roto i te ono ki te tekau mā rua marama. Kāore e tino eke te paemahana o roto i te wairākau ki te taumata e mate ai ētahi o ngā purapura māheuheu. I te nuinga o te wā ka hangaia te pū wairākau mātao ki roto i tētahi anga pōareare, ki tētahi pākoro rānei, e uru ai te hau (hāora) ki roto. I tēnei whakaahua e kitea ana ngā paparanga o roto i te wairākau. Kei runga ko ngā para kai nō nā noa nei i whāngaihia atu ai. Kei raro ko te paraumu, te oneone pango mōmona, arā, te otinga atu o te para kai kua pōpopo.
- He tauira tēnei o te pū wairākau hangakāinga, he hangahou i te rawa ākiri nei, i te pārete, kua whaipainga hei waihanga pākoro wairākau:
- Ko te wairākau wera. He nui tēnei momo pūnaha wairākau, i te nuinga o te wā ka whakahaerehia e te hapori, e te kaunihera, e tētahi umanga rānei. He kaha nō Para Kore ki te whakatū i tēnei momo wairākau ki ngā marae, ki ngā kura, ki ngā pokapū hapori anō hoki. Ka eke te paemahana ki tua atu i te 54º tohurau, ā, i reira ka patua ngā purapura māheuheu, purapura otaota me ngā huakita tukumate. Hei tauira:
- Ko te pāmu noke. He nui ētahi pāmu noke. Ka whakatūria ēnei hei pakihi, ā, e pai ana te whāngai atu i ngā pararopi ā-umanga, me ngā para kai ka kohia i te kohinga taparori o te tāone. Arā hoki te pāmu noke iti e pai ana mō te whānau hei tuku mā rātou i ā rātou para kai. He momo hanga hei pupuri i te para kai ka aparia atu ki roto. Ka kainga e te noke huhua ngā para kai, ko te tūtae noke te hua, ko te wai noke anō hoki ka whakamimitihia atu i te tou o te pāmu noke. He wainamu te noke ki ētahi kai, pērā i te hua hīmoe me te riki, nō reira me pōpopo rawa ērā, kātahi ka kainga e te noke. Hei tauira o te pāmu noke iti:
- Ko te pokahi. Ka hoatu te para kai ki tētahi pūnaha haupunu (pērā i te pākete whai taupoki), ā, ka haere te tukanga hāora-kore i roto, koia hei whakamara i te para kai. Ko te wāhanga whakamutunga o tēnei tukanga ko te tanu i te para whakamara ki roto i te oneone o te māra, ki reira pōpopo ai. I konei e ruia ana he āpitihanga ka kīia he moroiti whaipainga, he ranunga o te huakita, te īhi me te puruheka, koia hei āwhina i te tukanga whakamara. Kei te tanumia hoki ngā para kai whakamara:
Ko tā ētahi hapori, he whakatū pokapū wairākau. He wāhi (ki te taha pea o te māra hapori), hei kawenga atu mā te tangata, mā te pakihi rānei i āna para kai, ki reira whakawairākautia ai, hurihia ai hei oneone haumako. Mā reira e iti ake ai ngā para kai ka porowhiua ki te ruapara, e whiwhi painga ai hoki te māra hapori i te oneone haumako ka hua i te pū wairākau. He wāhanga o roto i te pūnaha āmiomio, waihoki he hāpai i te manawaroatanga me te rangatiratanga kai o te hapori.