!
Welcome to PAEKUPU, words related to Te Marautanga o Aotearoa. Curriculum areas presently available on PAEKUPU: Toi Ataata, Te Reo Matatini, Puoro, Te Reo Pāngarau, Te Reo Pūtaiao, Ngā Mahi a te Rēhia, Hangarau, Tikanga ā-Iwi, Hauora
 
X
Hauora

tūroro

patient, invalid

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

He tangata kua whara, kua pākia rānei e tētahi mate. I te nuinga o te wā e tiakina ana e tētahi atu, ā, e whai ana i tētahi ara whakaora, e kai ana rānei i tētahi rongoā.

A person who is injured or suffering from illness. Usually they are being cared for by someone else, and are following a pathway to recovery or taking medication.

Tauira KŌrero

I tērā tau i tino piki te maha o ngā tūroro e pāngia kinotia ana ki te rewharewha.

E whā rā te tūroro i rō hōhipera, engari kua hoki ināianei ki te kāinga.

Me āta whāngai te tūroro ki ngā kai pai e piki anō ai tōna korou.

WhakamĀrama Āpitihanga

Mēnā e tino māuiui ana te tūroro, e tino whara ana rānei, ka whakaurua ki rō hōhipera, ki reira āta tiakina ai. Mēnā ka noho ia ki reira mō tētahi wā, ka kīia ia he tūroro tauroto. Mēnā ka torotoro te tūroro ki te hōhipera kia rongoātia i ia rā, i ia wiki rānei, engari ka hokihoki atu ki tōna kāinga, ka kīia ia he tūroro tauwaho.

Mēnā he mate taihemo, he wharanga hārukiruki rānei, ko te wāhanga whāomoomo o te hōhipera te wāhi e mohimohitia. He pūkenga atu anō ō te tūngaio hauora o te taiwhanga whāomoomo, he pūrere motuhake anō ō reira hei taupua ora mō te tūroro, ā, ka āta aroturukihia ia i ngā wā katoa, kei mate.

I ngā tau o mua tata nei kua tino tahuri ngā kaiwhakarato hauora o Aotearoa ki te whakanoho i te tūroro ki te pokapū o ngā mahi, arā, kia whakautea tōna ahurea, tōna reo me āna tikanga, kia puata te whakawhiti kōrero ki a ia, tae atu ki te tuitui i ngā maimoatanga e tukuna ana e tēnā rata e tēnā, e tēnā kaiwhakarato e tēnā. Ka kīia tērā ko te tautiaki arotūroro.

Ko tētahi tikanga tūāpapa o roto i te pūnaha hauora o Aotearoa, ko te 'whakaae i runga i te mōhio' o te tūroro ki ngā momo maimoatanga, ki ngā rongoā ka tukua ki a ia. Arā, kia āta whākina ngā taha katoa o te maimoatanga, kia mārama pū ai te tūroro ka ahatia ia, he aha hoki ngā hua tērā ka puta.

KUPU KĒ ATU

hāura

Tauira KŌrero

I tērā tau i tino piki te maha o ngā tūroro e pāngia kinotia ana ki te rewharewha.

E whā rā te tūroro i rō hōhipera, engari kua hoki ināianei ki te kāinga.

Me āta whāngai te tūroro ki ngā kai pai e piki anō ai tōna korou.

WhakamĀrama Āpitihanga