!
Welcome to PAEKUPU, words related to Te Marautanga o Aotearoa. Curriculum areas presently available on PAEKUPU: Toi Ataata, Te Reo Matatini, Puoro, Te Reo Pāngarau, Te Reo Pūtaiao, Ngā Mahi a te Rēhia, Hangarau
 
X
Hangarau

kakano

grain (of timber)

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

Ko te ahu me te āhua o ngā kaka o tētahi papa rākau. Mā te kakano o te papa rākau e kitea ai tōna tuakiri, tōna ātaahua. Mēnā he kiato te kakano, he taumaha, he pakari anō te papa rākau. Mēnā kāore i te kiato, he taimāmā ake te papa rākau, ā, kāore i te pērā rawa te pakari.

The direction and appearance of the fibres in a piece of timber. The grain gives a piece of timber its character and beauty. If the grain is dense the timber is heavy and strong. If the grain is not dense the timber is lighter and not as strong.

Tauira KŌrero

Mā te whakahuene i te papa rākau ki te pepa whakamaene e tino puta ai tōna kakano.

Me tino koi te whao ina tapahia tāmakuhia ana te papa rākau, arā, he whakahāngai te tapahi ki te ia o te kakano.

He ātaahua te kakano o te rimu hangarua i te tēpu nei.

WhakamĀrama Āpitihanga

He aritahi te kakano o tēnei papa rākau, e kitea ana ōna rārangi roa torotika, mai i tētahi taha ki tētahi:

E kitea ana te ahu o te kakano i tēnei papa rākau. He māmā te tīwani mēnā ka whai i te ia o te kakano, arā, ko te tīwani haratua. Ka riwha mēnā ka ātete i te ia o te kakano, pēnei i tēnei pikitia nei, arā, ka tīwani harakōaro:

Ko Mataī tēnei papa rākau, e kitea ana tōna kakano karekare:

Ko Pūriri tēnei, he rākau mārō tonu. E kitea ana tētahi pūkanohi me te kakano mingimingi kei ngā taha o te pūkanohi. He uaua te kōripi i ngā wāhi e mingimingi ana, e pūkanohi ana:

Ko Rewarewa tēnei. He kakano poto tōna, he kōtingotingo:

Tauira KŌrero

Mā te whakahuene i te papa rākau ki te pepa whakamaene e tino puta ai tōna kakano.

Me tino koi te whao ina tapahia tāmakuhia ana te papa rākau, arā, he whakahāngai te tapahi ki te ia o te kakano.

He ātaahua te kakano o te rimu hangarua i te tēpu nei.

WhakamĀrama Āpitihanga