!
Welcome to PAEKUPU, words related to Te Marautanga o Aotearoa. Curriculum areas presently available on PAEKUPU: Toi Ataata, Te Reo Matatini, Puoro, Te Reo Pāngarau, Te Reo Pūtaiao, Ngā Mahi a te Rēhia, Hangarau
 
X
Hangarau

whakaimu ~tia

marking out (timber, metal etc)

tūmahi whiti

WHAKAMĀRAMA

Ko te mahi hei ine, hei tohu i ngā wāhi e tapahia ai, e tāraitia ai rānei tētahi rawa, pērā i te rākau, i te maitai rānei.

The act of measuring and marking the places a piece of material such as timber or metal is to be cut or fashioned.

Tauira KŌrero

Me āta whakaimu te papa rākau kei hē te tapahi.

Ko te tuhi rārangi e noho hāngai ana ki te tapa o te rākau tētahi momo whakaimu matua.

He aha ngā taputapu whakaimu kei te taiwhanga mahi rākau o te kura?

WhakamĀrama Āpitihanga

Koia nei ētahi taputapu whakaimu e tino whakamahia ana i ngā taiwhanga mahi rākau, mahi maitai anō hoki:

He taputapu ine:

He ine-taiaho tēnei e whakamahia ana ki te ine i te whānui o te kūaha:

He kauae ine tēnei taputapu. He tino tōtika, ā, ka whakamahia hei ine i te tawhiti mai i tētahi taha ki te taha tauaro o tētahi hanga. E 20.30mm te mātotoru o tēnei poro rākau:

I konei, e whakamahia ana te kauae ine hei ine i te whitianga waho me te whitianga roto o tētahi paipa:

Ko te tāhāngai tētahi taputapu whakaimu ka tino whakamahia i te taiwhanga mahi rākau. Ka whakamahia hei tuhi rārangi e hāngai ana ki tētahi tapa:

He tāhema tēnei. Ka whakaritea te koki e hiahiatia ana, ā, ka tuhia taua koki ki te papa rākau:

He tāwhakarara tēnei. E tāngia ana he rārangi e whakarara ana ki te tapa o te papa rākau:

He kauae piko tēnei. Ka whakamahia hei tā rārangi whakarara ki te maitai:

He tāporowhita, he tāporowhita maitai ēnei taputapu. He pene rākau kei tētahi waewae o te mea tuatahi, ka whakamahia hei tuhi porowhita ki te rākau. Ka whakamahia te mea tuarua hei tā porowhita ki te maitai:

He kātara tēnei, he koi tōna pito. I konei e whakamahia ana te kātara hei tā i tētahi ira ki te poro rākau. E whakaimutia ana ngā wāhi e wiria ai he kōhao:

He tā maitai tēnei. Ka whakamahia hei tā rārangi ki te maitai.

He aho tioka tēnei. Ka whakamahia hei tuhi rārangi torotika ki waenganui i ētahi pūwāhi e rua. E uhia ana te aho ki te puehu tioka. Ka puritia ia pito o te aho kia kikī, kātahi ka paku hīkina a waenganui. Ina tukuna a waenganui ka hūpana te aho, ā, ka whakaimutia te rārangi torotika ki te puehu tioka:

He whakatātūtū tēnei, ka whakamahia hei tirotiro i te poutū o tētahi mea. I konei e tāepa ana te whakatātūtū i te taha o te pātū kōhatu. E kitea ana te paku haere whakawaho o te pātū:

Takenga Mai

whaka - causative prefix

imu - cut indication mark, a notch in a tree indicating where it is to be cut down

Tauira KŌrero

Me āta whakaimu te papa rākau kei hē te tapahi.

Ko te tuhi rārangi e noho hāngai ana ki te tapa o te rākau tētahi momo whakaimu matua.

He aha ngā taputapu whakaimu kei te taiwhanga mahi rākau o te kura?

WhakamĀrama Āpitihanga