Para Kore

whakahaere rawa

resource management

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

Ko tā tētahi rōpū whakamahere i te whakamahinga o āna rawa kia tutuki ai āna whāinga, kia toitū anō hoki ngā rawa. He haepapa hei kawe mā te whānau, mā te hapori, mā ngā kaunihera, mā te kāwanatanga, mā ngā kaiwhakaputa me ngā kaiwhakapeto, tae atu ki ngā pakihi me ngā rangatōpū nui.

A group's planning to utilise the resources at their disposal in order to achieve their goals in a sustainable manner. It is a responsibility shouldered by whānau, by communities, by councils, by governments, by producers and consumers, and also businesses and corporations.

Tauira KŌrero

Kua whakatūria e te marae he wānanga mō te whakahaere rawa i runga anō i tā te Māori titiro.

Nā te kore i āta aroturukitia e te kāwanatanga te kaupapahere whakahaere rawa, kua riro ko te taiao te papa.

Ko te āta tiaki i ngā rawa kia toitū tonu, koia tētahi mātāpono matua i te whakahaere rawa.

WhakamĀrama Āpitihanga

Ko ngā take taupatupatu matua e rua i te whakahaere rawa, ko te toitūtanga o ngā rawa me te mahi moni. Ko te pūnaha angahaorawa e tino whai ana i te monihua. Ko ngā mātāpono o ngā iwi taketake e aro kē ana ki te toitūtanga o ngā rawa, koia rā te ngako o tēnei mea te kaitiakitanga.

Ko tētahi āhuatanga o roto i te whakahaere rawa, ko te tāpuna rawa, e toitū ake ai te whakamahinga o aua rawa rā. Koia ko te whakatōpū mai i ngā rawa hei whakamahinga mā te tini, hei mino mā tēnā me tēnā o te hapori. Hei tauira:

  • Ko te tāpuna taputapu, pērā i te whakamahinga a ētahi whānau e rua, nui ake rānei i te mīhini tapahi pātītī kotahi.
  • Ko te tāpuna motukā, arā, ko te haere a ngā tāngata tokomaha mā runga i te motukā kotahi, kaua ko tēnā i tōna ake, ko tēnā i tōna ake. He whakaiti i te tukuna o te hauhā (CO2) ki te takiwā, he whakaiti i te utu kōhinu ngā hua.
  • Ko te pokapū mino taputapu. He rite ki te whare pukapuka engari he taputapu kē te mea e minoa ana e te tangata.
  • Ko te waka tūmatanui, pēnei i te pahi me te tereina. Me he tini te hunga haere mā runga waka tūmatanui, ka iti ake te whakapau koranehe, ka iti ake te tuku hauhā, kāore hoki e pērā rawa te kūkā o ngā huarahi, ka mutu e wātea ana ki te hunga kāore ō rātou motukā. Nō reira he wāhanga nui te waka tūmatanui o te whakahaere rawa, o te huatika pāpori me te huatika āhuarangi.

Tauira KŌrero

Kua whakatūria e te marae he wānanga mō te whakahaere rawa i runga anō i tā te Māori titiro.

Nā te kore i āta aroturukitia e te kāwanatanga te kaupapahere whakahaere rawa, kua riro ko te taiao te papa.

Ko te āta tiaki i ngā rawa kia toitū tonu, koia tētahi mātāpono matua i te whakahaere rawa.

WhakamĀrama Āpitihanga