!
Welcome to PAEKUPU, words related to Te Marautanga o Aotearoa. Curriculum areas presently available on PAEKUPU: Toi Ataata, Te Reo Matatini, Puoro, Te Reo Pāngarau, Te Reo Pūtaiao, Ngā Mahi a te Rēhia, Hangarau, Tikanga ā-Iwi
 
X
Tikanga ā-Iwi

rawa

resource, natural resource

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

He puna o tētahi matū, o tētahi atu mea rānei, he painga ōna mō te tangata, e taea ana te whakapau, te whakamahi ina hiahiatia.*

A supply of materials, or other types of things which are of benefit to people and are able to be consumed or used when needed.

Tauira KŌrero

He rawa whatungarongaro ngā momo koranehe pērā i te kōhinu, i te hinuheu me te kapuni.

Ko tētahi whāinga matua o te kaupapa o Para Kore, ko te whakaiti i te hokotanga o ngā rawa hou, he whakapiki i te tukuruatanga o ngā rawa.

Nāwai rā ka piki te uara o ngā rawa māori o te taiao, pērā i te rākau.

WhakamĀrama Āpitihanga

I ētahi wā, ka whakamahia te kupu rawa mō te puna o ngā mea ka takea mai i te taiao māori, pērā i te hinu, i te kōhatu, i te rākau me te wai. Ka kīia ēnei he rawa taketake, he rawa māori rānei. Ka whakamahia te kupu rauemi mō ngā taonga whakatipu mātauranga, pērā i te pukapuka, i te paetukutuku me te maha noa atu o ngā momo rauemi ako.

Ko te penapena rawa, koia ko te whakahaere i tā te tangata huke rawa, whakamahi rawa, tuari rawa, i runga anō i te hiahia kia toitū aua rawa. I ētahi wāhi o te ao, e pukahu ana ētahi momo rawa, pērā i te pukahu o te tītī ki ngā moutere o Te Ara a Kewa, engari ki te kore e penapenahia aua rawa, ka mimiti haere.

I ētahi wā o te tau e pukahu ana ētahi momo rawa, pērā i te wātakirihi i te kōanga. He wā anō e pūhore ana, ā, ka kīia ērā ko ngā rā o te waru.

I ētahi tau he tino huhua ētahi rawa, ka kīia ērā he tau pukahu. Ko te tau nihoroa te tauaro o tērā, arā, he tau e pūhore ana ngā rawa, pērā i te huarākau.

Mēnā he nui ngā rawa o tētahi tangata, o tētahi iwi, o tētahi whenua rānei, ka kīia he whairawa.

Mēnā he tino pūhore ngā rawa o te tangata, o te iwi, o te whenua rānei, ka kīia he rawakore. Mēnā e tino ngau ana te rawakoretanga, ko te tuakoka tērā.

*He Pātaka Kupu 

KUPU KĒ ATU

rauemi

Tauira KŌrero

He rawa whatungarongaro ngā momo koranehe pērā i te kōhinu, i te hinuheu me te kapuni.

Ko tētahi whāinga matua o te kaupapa o Para Kore, ko te whakaiti i te hokotanga o ngā rawa hou, he whakapiki i te tukuruatanga o ngā rawa.

Nāwai rā ka piki te uara o ngā rawa māori o te taiao, pērā i te rākau.

WhakamĀrama Āpitihanga