Para Kore

pūnaha whakapeto

system of consumption

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

Ko te ara tūhonohono o ngā hautaonga ka whakapetongia e tātou, mai i te hukenga ake o ngā rawa taketake o Papatūānuku ki te porowhiunga o ngā hautaonga ka waihangatia i aua rawa taketake. Ko te āhua o te pūnaha whakapeto ka tino whakaaweawe i te āhua o tā tātou noho tahi ki tēnei ao, te āhua o tō tātou porihanga, tae atu ki te oranga o te taiao.

The interconnected journey of the products we consume, from the extraction of the Earth's raw materials to the discarding of the products that are made from those raw materials. The nature of the system of consumption has a major influence on how we live in this world, our social structures, and the health of the environment.

Tauira KŌrero

Ko te pūnaha whakapeto e whāia nuitia ana, huri i te ao, e tino hāpai ana i te mahi moni a ngā rangatōpū nui.

Ko te mātau ki te āhua o te pūnaha whakapeto te tūāpapa e wetekina ai ngā here e tāmi nei i a tātou.

Mā hea atu i te huri ki te pūnaha whakapeto āmiomio e tiakina ai a Papatūānuku.

WhakamĀrama Āpitihanga

E rima ngā kaupae matua o roto i te pūnaha whakapeto torotika, ā, he nui te pūngao ka whakapaua i ia kaupae:

  1. Ko te huke. Arā, ko te tango, te unu, te kohikohi rānei i tētahi rawa taketake, pērā i te hinu, i te waro, me te onepū rino.
  2. Ko te waihanga. Koia ko te whakamahi i ērā rawa taketake hei waihanga i tētahi momo matū, pērā i te rino, i te kirihou, i te konumohe me te pepa. Ka whakamahia aua matū hei whakanao hautaonga, pērā i te pātara inu, i te motukā, i te kākahu me te pūrere tāhiko.
  3. Ko te tohatoha i aua hautaonga. Mātua rā te kawenga mā tētahi momo tūnuku, pērā i te wakarangi, i te taraka, me te kaipuke. Ka kawea ki ngā mākete, ki ngā pokapū tohatoha, ā, atu i reira ki ngā toa hei hoko mā te marea.
  4. Ko te whakapeto i te hautaonga. Hei tauira, ko te whakapau kōhinu i te motukā; ko te hoko pātara wai kirihou; ko te hoko waea pūkoro hou i ia tau; ko te whakapeto hiko hei whakamahana i te whare.
  5. Ko te porowhiu. Arā, ka porowhiua te hautaonga nā te kore e hiahiatia tonutia, nā te pakaru, nā te paunga rānei o tōna kaha. Ka porowhiua ki te taupuni hangarua, ki te taupuni taumanu rawa, ki te ruapara rānei, ka porowhiua taurekarekatia rānei.

Koia nei te pūnaha whakapeto torotika e kōrerohia nei:

Ko te mahi moni te whāinga matua i te pūnaha whakapeto torotika, waihoki ka noho te tokomaha hei kaimahi kia riro i te tokoiti te moni nui, mātua rā ko ngā rangatōpū whenuarau me ngā pakihi nui.

Ko te pūnaha whakapeto āmiomio te tauaro o te pūnaha torotika. He pūnaha tēnei e tino whai ana kia whakakorea te para me te parahanga; kia horapa te tukurautanga o ā tātou hautaonga me te taumanu rawa, e roa ai te wā toiora o aua hautaonga me aua rawa; kia whakarauoratia ngā pūnaha māori o te ao tūroa; kia hāpaitia ngā mōtika tangata pērā i ngā mōtika kaimahi; kia tōkeke anō te tuari o ngā hua e ora ai te katoa o tō tātou porihanga.

Tauira KŌrero

Ko te pūnaha whakapeto e whāia nuitia ana, huri i te ao, e tino hāpai ana i te mahi moni a ngā rangatōpū nui.

Ko te mātau ki te āhua o te pūnaha whakapeto te tūāpapa e wetekina ai ngā here e tāmi nei i a tātou.

Mā hea atu i te huri ki te pūnaha whakapeto āmiomio e tiakina ai a Papatūānuku.

WhakamĀrama Āpitihanga