Para Kore

huataha

by-product

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

He putanga ka ara noa ake i tētahi tukanga, i tētahi mahi rānei, ā, tērā pea kāore i āta whāia taua putanga, kāore rānei i hiahiatia. He painga tō ētahi huataha, he hua kino tō ētahi, mō tātou te tangata, mō te taiao anō hoki. Ahakoa e mōhiotia ana ka puta he huataha kino i ētahi tukanga, ka whāia tonutia taua tukanga, karekau he whakamaurutanga, he iti noa iho rānei te whakamaurutanga. Hei tauira, ko te whakamahi i te taioke i roto i te tukanga whakanao pepa, paturiha, patu otaota. He matū tino tāoke, me te aha ko te hauora tangata, ko te ora o te taiao te papa.

An incidental outcome from a process or action that may not be intended, or is unwanted. Some by-products can be beneficial, some can be harmful, to both people and the environment. Even though the detrimental by-products of some processes are well known, that process continues to be followed with little or no mitigation. An example is the use of dioxin in the manufacturing of paper, pesticides and herbicides. Dioxin is a very toxic substance and has adverse effects on human and environmental health. 

Tauira KŌrero

Ko te tāhawahawa i te taiao te huataha o ētahi tukanga ahumahi maha.

Ko te kūkā o ngā huarahi tētahi o ngā huataha o te mahora tāone.

E rangahautia ana me pēhea te whakamahi i te kōkīkī hei huataha whaipainga mō te iwi o Te Tairāwhiti.

WhakamĀrama Āpitihanga

Hei tauira o te huataha whaipainga: Ko te whakawairākau i ngā para kai, me te aha, ka hurihia aua para hei oneone haumako, e matomato tonu ai te tipu o ngā huakai. I tua atu i tērā, ka piki te manawaroatanga me te ringaoratanga o te whānau, o te hapori rānei.

Hei tauira o te huataha kino: Mēnā ka porowhiua ngā para kai ki te ruapara, ka puta i reira te haurehu kati mahana nei, te mewaro (CH4), koia hei pūtake matua o te āhuarangi hurihuri.

Takenga Mai

hua - product, outcome

taha (i te taha) - at the side of, along with

KUPU KĒ ATU

huapiri

Tauira KŌrero

Ko te tāhawahawa i te taiao te huataha o ētahi tukanga ahumahi maha.

Ko te kūkā o ngā huarahi tētahi o ngā huataha o te mahora tāone.

E rangahautia ana me pēhea te whakamahi i te kōkīkī hei huataha whaipainga mō te iwi o Te Tairāwhiti.

WhakamĀrama Āpitihanga