Para Kore

haurehu kati mahana

greenhouse gas

tūingoa

WHAKAMĀRAMA

Ko ngā momo haurehu ka aukati i te pōkākā ka whakaatangia e Papatūānuku, kia kore ai e puta noa atu ki tuarangi. Mā konei e hua ake ai te kati mahana e whakamahana nei i tō tātou ao. Nā te mahi a te tangata ki te tahu koranehe, nā ngā tukanga ahumahi maha, kua nui haere ngā haurehu kati mahana, me te aha, kua mahana haere te ao. Ko te wairehu (H2O), te hauhā (CO2), te mewaro (CH4), te hauota-rua ōkai (N2O), me te mākōwaro (CFC) ngā haurehu kati mahana matua.

The gases in the atmosphere that block the infrared radiation from the Earth, so that it doesn't dissipate into space. This gives rise to the greenhouse effect which warms the Earth’s surface. Human activity in burning fossil fuel and creating many industrial processes has resulted in an increase of greenhouse gases in the atmosphere, giving rise to global warming. Water vapour (H2O), carbon dioxide (CO2), methane (CH4), nitrous oxide (N2O), and chlorofluorocarbons (CFCs) are the main greenhouse gases.

Tauira KŌrero

He aha i nui haere ai ngā haurehu kati mahana o te kōhauhau i te rautau kua pahure nei?

Ko te ruapara, te pāmu miraka kau, me ngā waka tahu koranehe ētahi takenga matua o te haurehu kati mahana.

Ko ngā whenua whairawa o te rātō ngā tino kaiwhakaputa haurehu kati mahana.

WhakamĀrama Āpitihanga

Ko te mewaro (CH4) me te hauhā (CO2) ngā haurehu e tino whakamahana ana i tō tātou ao. E 80 whakareatanga te kino o te mewaro i te kino o te hauhā i te roanga atu o te 20 tau, engari he tino tauroa ake te kino o te hauhā. Ko ngā mahi ahuwhenua matarahi me te pōpopo hāora-kore o te para kai ka porowhiua ki te ruapara ētahi takenga matua o te mewaro (CH4). Ko te tahuna o te koranehe te takenga matua o te hauhā (CO2), mātua rā ko ngā waka kōhinu, hinuheu anō hoki:

Takenga Mai

haurehu - gas

kati - close in, barrier, trap

mahana - warm

Tauira KŌrero

He aha i nui haere ai ngā haurehu kati mahana o te kōhauhau i te rautau kua pahure nei?

Ko te ruapara, te pāmu miraka kau, me ngā waka tahu koranehe ētahi takenga matua o te haurehu kati mahana.

Ko ngā whenua whairawa o te rātō ngā tino kaiwhakaputa haurehu kati mahana.

WhakamĀrama Āpitihanga